APOLOGIE VAN EEN ACTEUR


(De onverwachte man)


------------------------------------------------------------------
Newsgroups: nl.kunst.theater
Date: Tue, 28 Mar 2000 17:06:34
From: DirkJan (diedjee@dds.nl)
Subject: Re: Apologie van een acteur 
------------------------------------------------------------------



Hai,

Het is nog steeds mogelijk om een bijdrage te leveren
aan de monoloog/apologie van Jules. Vanaf nu hanteer ik
alleen nog maar de voornamen van de spelers. Dat is
gemakkelijk en maakt het mogelijk om later wat dieper en
wat persoonlijker op de karakters in te gaan.

De rode draad door het stuk zijn zo'n drietal monologen
van Jules. Eerst wordt hij geconfronteerd met Rainer
en Johan en later voegen zich daar nog Freek en Harry bij.
Het is de bedoeling dat de personages vooral met Jules,
maar ook met elkaar in gesprek gaan. Een mogelijke
basisstructuur zou er dan alsvolgt uit kunnen zien:

1. Apologie Jules 1
2. Johan en Rainer
3. Apologie Jules 2
4. Freek en Harry
5. Apologie Jules 3

Gisteren schreef ik al over de openingsmonoloog
en liet ik Johan en Rainer oplichten. Laat ik
in een paar streken het vervolg schetsen. Dan
heb je misschien wat om je aan vast te houden.


... Jules ligt nu snikkend, uitgeteld op de vloer...
Rainer zet zijn fles en glas op de grond en
begint langzaam in zijn handen te klappen...
"Bravo, bravo, bravo...", zegt hij met een Duits
accent en met de klemtoon op bra. 
Dan stapt Johan naar voren en gaat
voor Croiset staan: "Dit was nix, nix en nog
eens helemaal nix..."

Kern van deze scene is dat Johan met Jules
in gesprek gaat en Johan hem vernietigend
wil afbranden. Rainer daarentegen vind de
actie van Jules wel mooi en verdedigt hem
tegenover Johan. Johan raakt hierdoor uit
zijn evenwicht omdat zijn grote held Rainer
het niet voor hem opneemt. Op het einde
van de scene is Johan boos en nukkig en
gaat hij aan de rand van het toneel zitten.

Na weer een monoloog van Jules verschijnen
nu ook Freek en Harry op het toneel. En ook
hier zien we een tweedeling, waarbij Freek
vooral tegen Jules ageert en Harry er nog
wel begrip voor kan opbrengen. Al was het
alleen maar omdat hij door de affaire een
kunstwerk heeft gecreeerd... Rainer
verdwijnt in het riool en Johan zit nog 
steeds zwijgend te mokken. 

Wanneer de scene tot een afronding komt,
staat Johan op en mengt zich in de discussie
tussen Jules en Freek. Freek en Johan komen
tegenover elkaar te staan en er ontspint
zich een ferm flamegesprek. Jules probeert
de zaak te sussen. Dan floept Johan er ineens
uit dat hij het stuk van Rainer lekker toch
gaat spelen! Harry schudt met zijn hoofd en
verlaat het toneel. Freek wil nog een daad
stellen, maar ook hij verdwijnt van het toneel.
Dan blijven Jules en Johan alleen over en
ontspint zich een slotdialoog waarin Jules
tegen Johan zegt dat hij hem dankbaar moet
zijn, omdat het indertijd niet spelen van
het stuk hem zover heeft gebracht dat hij
vorig jaar Hamlet kon regisseren en opvoeren
in de Stadsschouwburg van Amsterdam. Johan
wordt gek van woede en probeert duidelijk
te maken dat Jules ervoor gezorgd heeft dat
zijn lang voorbereidde examenstuk een fiasco
is geworden. Johan zweert eeuwige wraak en
verdwijnt.

Jules staat weer alleen voor de rioolpijp en
houdt zijn laatste monoloog. Hij steekt een fakkel 
aan en zegt: De beste acteur uit de geschiedenis
was Jezus, de een na beste acteur was Adolf Hitler.
En daarna? Daarna kom ik..!
Hij draait zich om en rent de rioolpijp in, onder
het luid uitschreeuwen van: IK BEN ONTVOERD,
IK BEN ONTVOERD!

                      - Doek -

Nou, dat zijn toch weer wat handreikingen voor wat
inspiratie. Er zou nog een vrouw in voor kunnen komen,
en dan dacht ik aan een jonge mooie vrouw die de 5
mannen af en toe wat te drinken komt brengen. Jules
kijkt af en toe naar achteren in de zaal, en wenkt dan
kwasi een barjuffrouw. Jules drinkt jenever, Johan
witte wijn met ijs, Rainer Whisky, Harry Cognac en
Freek perensap... Er wordt -behalve door Freek-
danig op los gepaft: Jules sigaren, Johan filtersigaretten,
Rainer sigaretten zonder en Harry rookt natuurlijk pijp.

Verder is er nog na te denken over een soundtrack.
Moet er muziek bij en wat voor muziek dan?
En moet er nog wat bijzonders gebeuren aan het
theaterbeeld? Voor de belichting lijkt mij het
inschakelen van Reinier Tweebeeke niet nodig... ;-)

En vergeet niet dat het om een virtueel stuk
gaat waarbij de personages -dus ook Fassbinder-
zichzelf spelen. Dus geen nepacteurtjes, maar
Jules speelt gewoon zichzelf...

Groet,

DirkJan

Een ander thema dat je nog naar voren kan halen
is die van 'de overtuiging'. Overtuiging in de
zin van andere mensen overtuigen van je gelijk
of van anderen hun ongelijk, maar bovenal 
overtuiging in de zin dat een acteur zijn
publiek moet overtuigen. Johan vind Jules
gewoon een niet overtuigende nepacteur, omdat
Johan gelijk doorhad dat Jules de zaak bedotte.
Maar het grote publiek wist hij korte tijd
wel te overtuigen... Enfin, genoeg stof om
over na te denken, genoeg stof om over te
schrijven. En Marinus, niet te expliciet.
Verpak een idee in een verhaal, of zet het
om in een handeling, in een dialoog...