Ascenseur pour l'échafaud

DirkJan Vos - d.vos35@chello.nl

Amsterdam - Den Haag 1960

Ascenseur pour l'échafaud - Louis Malle - 1958- de beste twee minuten uit de film

In 1978 was ik achttien jaar geworden, maar wist nog weinig van het leven. Ik had een vriendin en een serieuze studie. Mijn grootste hobby was muziek en die was van symfonische rock naar jazzrock geëvolueerd, en daarnaast top-40 muziek.

Ik was bij mijn beste jeugdvriend Joan op bezoek en op één of andere manier zat ik later op de kamer van zijn oudere broer, Lester. Hij was jazzpianist in een coverbandje en ik kende hem al wat jaren. Maar door het toen nog grote leeftijdsverschil geen echt contact. Dat kwam pas jaren later toen ik Lester weer opnieuw tegenkwam in de stad, maar dan zonder de context van zijn broer. Een jarenlange vriendschap ontstond.

Maar jaren ervoor, in 1978, geeft hij mij de lp van de soundtrack van de film Ascenseur pour l'échafaud, van Miles Davis uit 1957. Het werd een sleutelplaat en een sleutelbeleving. Ik heb de plaat honderden malen gedraaid en de eerste keer was een allereerste kennismaking met de jazz van de cool en wat later de bebop. Ik had toen ook nog nooit van Charlie Parker gehoord. Dat zou snel veranderen en die hele kunstmatige symfo-jazz-rock zwoer ik af. Ik heb er ook geen enkele jeugdsentiment aan overgehouden, terwijl ik jaren opging in Genesis, Yes, Pink Floyd, Jethro Tull en Roxy Music... Onvoorstelbaar nu en ook toen al.

Ascenseur pour l'échafaud kwam aan als een mokerslag. Het was van een diepe melancholie die precies mijn gevoel weerspiegelde over de onbereikbaarheid van mijn stille geliefde. Ik vond het miraculeus hoe Miles Davis met zijn fluwelen trompet mijn gevoelens hierover kon weergeven. Adembenemend, overrompelend. Ik had nog nooit zulke muziek gehoord. Daar heb ik me later nog wel over verbaasd, maar zo was het.

Ik heb de lp nooit meer terug hoeven geven.

En als ik nu mijn hoofd achter mijn pc iets naar rechts wend, dan zie ik aan de muur de hoes van de lp hangen, boven de tv, een bruine hoes tegen een bruin geverfde muur. Een blijvende herinnering; zo'n indruk, zoveel emotie en een wereld van nieuwe muziek ging open. De muziek uit december 1957 besloeg overigens maar één kant. Op de andere kant stond ook al een voortreffelijke soundtrack van Art Blakey and The Jazz Messengers, van de eveneens Franse film Des femmes disparaissent.

De film zag ik pas een kleine tien jaar later. Een heel aardige nouvelle-vaquethriller, vooral door de dwaalscene van Jeanne Moreau door een nachtelijk Parijs. De film nog een tweede keer gezien en beluisterd toen Jeanne Moreau eregaste was in het Haags Filmhuis. Ik heb haar toen even op gepaste afstand kunnen begroeten. Ik heb er helaas toen niet aan gedacht om haar mijn platenhoes te laten signeren.

Miles Davis heb ik drie keer gezien bij een live-optreden op het North Sea Jazz Festival. En één keer back-stage toen ik er werkte. Een van mijn grootste muziekhelden.

Het zal rond 1987/1988 zijn geweest dat ik een nieuwe (Sony) muziekinstallatie kocht met mijn eerste cd-speler. Ik had ook een aardig startbedrag om direct tien cd's te kopen. In ieder geval The Nightfly van Donald Fagen, Déjà vu van Crosby Stills Nash and Young, toch ook Dark side of the moon van Pink Floyd, maar ook direct de cd-uitgave van Ascenseur pour l'échafaud. Met extra tracks en outtakes zonder galm. Prachtig om toen digitaal te beluisteren. Niet veel later zou de muziek voor veel documentaires en reportages op televisie worden gebruikt.

-

Genérique
L'assasinat de Carala
Sur l'autoroute
Julien dans l'asccenseur
Florence sur les Champs-Elysées
Diner au Motel
Evasion de Julien
Vistite de vigile
Au bar du petic bac
Chez le photograph du motel

-

Ik heb nog wel een platenspeler, maar draai nooit meer vinyl. Alles van cd en bij voorkeur uit de pc. Zo ook Ascenceur. Een tijd niet gehoord en ik zal hem weer eens opzetten. En terugmijmeren naar de dagen van mijn onbereikbare liefde die altijd onbereikbaar bleef. Wat resteert zijn wat zoete herinneringen, en vooral de prachtige muziek.

hoesje van de cd-uitgave

______________________________________________________________________

Miles Davis, 4 december 1957. In een studio in Parijs. De opname van de soundtrack voor de Franse film Ascenseur pour l'échafaud.

The Miles Davis Quintet

Trompet: Miles Davis
Tenor-saxofoon: Barney Wilen
Alt-saxofoon: René Urtreger
Piano: Pierre Michelot
Bas: Kenny Clarke

__________________________________________

DirkJan Vos: d.vos35@chello.nl

__________________________________________

Op 11 april 2013 ontving ik een gelijkgestemde reactie van P.R. Hij kreeg in 1968 de plaat in zijn bezit en was ook gelijk verkocht en verknocht. Wel in een andere uitgave met een andere hoes. Hij stuurde de hoes van zijn lp mee.

Ook nu is de soundtrack van Miles Davis populair onder brede lagen oude en jonge jazzliefhebbers. Er staan drie tracks van de lp in de Zwarte Lijst van Radio 6 van 2013. Een klassieker.

[ En ook de b-kant met Art Blakey and the Jazz Messengers met de soundtrack van Les femmes disparaissent vind ik keigoed. Ook apart te verkrijgen met meer nummers. Whisper not van Benny Golson, of in het Frans, Ne chuchote pas ... ]

DirkJan Vos - d.vos35@chello.nl