De Hofvijver - Mijn romance-bankje

DirkJan Vos - d.vos35@chello.nl

Amsterdam - Den Haag 1960

Het was op een warme zomerdag, begin jaren negentig, in Den Haag. Ik sta op een zaterdagavond rond een uur of tien aan de bar van het Haags Filmhuis, toen nog op de Denneweg. Rustig in de foyer, maar zodadelijk lopen de films uit. Altijd aardig om dan te kijken of er bekenden uit de zaal komen en de trap aflopen. Zo ook die avond. En ik zie de bezoekers uit zaal 1 naar beneden komen. Tussen de stroom in ontdek ik een vrouw van mijn leeftijd, rond de dertig, en ik herken haar gelijk vanuit een dan al ver verleden. Ik zie Tanja, het buurmeisje dat tot mijn twaalfde jaar op de Juliana van Stolberglaan een paar huizen verderop woonde. Ze was iets ouder dan ik en ik had niet echt contact, mijn zus wel. Er was me nooit iets bijzonders aan haar opgevallen. Maar nu bijna vijfentwintig jaar later zie ik een heel mooie vrouw van mijn leeftijd naar de bar lopen. Ik spreek haar gelijk aan en ze herkende mij. Ze is alleen en we hebben contact. Ik bestel een wijn voor haar, en neem zelf nog een fluitje. Ik ben ook totaal verrast dat ik haar nog zo makkelijk kon herkennen. We spreken over de laan en vroeger. Ze is getrouwd en heeft twee jonge kinderen. Ik heb een vriendin en we hebben kinderinteresse. Stof genoeg voor een bijzonder en genoegelijk gesprek in de bar. Maar het is warm. Ik zie steeds beter in al haar bewegingen hoe aantrekkelijk ze is. Er slaat een acute impuls in: Ik wil Tanja meenemen naar mijn romance-bankje op de Korte Vijverberg. Ik heb daar eerder amoureuze momenten meegemaakt. Het wordt me te warm binnen en wellicht kunnen we ter afsluiting nog ergens buiten gaan zitten.

Ik heb een voorstel. Ze is ook verwonderd over de ontmoeting en stemt in. Ze kon eindelijk een avondje alleen op stap. We praten steeds honderduit en lopen over het Voorhout. Dan strijken we neer op het bankje en zetten onze steeds intiemer wordende gesprekken voort. We weten ergens dat we elkaar na deze avond niet meer zullen zien. Dat maakt mensen ook vrij in hun verhalen. Ik pak haar hand vast en wrijf er zachtjes over. Ze laat het gaan en ik heb beet. In de volgende fase breng ik mijn hoofd steeds dichter bij die van haar. Dat gaat even zo door en dan geef ik haar een luchtig kusje onder het praten, op haar zoete lippen. Ik trek gelijk terug en zij reageert met een tegenkus. Het vuur sloeg even over en daar zaten we op het bankje. Een kortstondige verliefdheid en aantrekkingskracht van een paar uur op een zwoele zomeravond aan de rand van de Hofvijfer. Den Haag en alle vrouwen, ik dank jullie met heel mijn hart.

Begin september 2011.

'Gisteravond was de opening van de tentoonstelling Back Home in het Haags Historisch Museum over 50 jaar Golden Earring(s). Ik was er niet bij, maar correspondent Rob wel. Kort samengevat vond hij het een aardige tentoonstelling en een aardige opening, maar de grote afwezigen waren wel de mannen van de Earring zelf. Alsof je een verjaardag viert zonder de jarige. Jammer. Maar Rob had nog een onverwachte, kleine verrassing voor mij in petto in de vorm van onderstaande foto over een aantal zoete en amoureuze herinneringen van mij die ik hem ooit geschreven heb. Ik had er verder niet aan gedacht, maar hij was het niet vergeten. Het schelpenpad langs de Lange Vijverberg tegenover het Binnenhof is mijn favoriete plek van Den Haag, misschien wel van de wereld. Aan de korte zijde, voor het Haags Historisch Museum staat een onopvallend bankje met uitzicht op de Hofvijver. Nu ken ik dat bankje goed, want vroeger nam ik er op zwoele, zoele zomeravonden leuke dames mee naar toe om er te zitten, te praten, te flirten en soms om wat mee te vozen. Het was mijn romance-bankje. Ik denk daar met veel plezier en genegenheid aan terug. Ik herinner me ook nog goed de lantaarnpaal met een wat surrealistisch, oranje schijnsel.'

En nu heb ik van Rob een foto ontvangen als herinnering aan mijn mooie, wilde jaren in Den Haag en aan mijn bankje, mijn romance-bankje.

Bankje Korte Vijverberg - foto: Rob van der Werf - 2011

In 2005 zit ik op een avond voor de tv en zie ik een aflevering van het politieke, Haagse drama Medea, van Theo van Gogh. Op een gegeven moment staan de twee hoofdrolspelers, Katja Schuurman en Thijs Römer, voor mijn liefdesbankje en kussen elkaar, voor het allereerst. Een verrassend, toevallig en herkenbaar moment. Vooral als je bedenkt dat niet veel later de twee acteurs ook een echte relatie kregen en inmiddels zijn getrouwd (en weer gescheiden).

Meer bankjes

Behalve dit memorabele bankje bij de Hofvijver, heb ik nog meer met bankjes. Ik ga er even snel doorheen.

Toen ik alleen ging wonen op de Beeklaan in Den Haag had ik een bankje van Ikea. Een keer kwam mijn tante Diana op bezoek kwam is ze door het bankje gezakt, ik had het waarschijnlijk niet heel deugdelijk in elkaar gezet.

In het Haags Filmnuis had je in de foyer diverse bankjes, maar het fijnste bankje en waar ik veel heb gezeten was het bankje in het alkoofje aam de voorkant. Bijzondere plek met veel bijzondere herinneringen met wie ik daar allemaal heb gezeten. En achter in de foyer onder de trap zat nog een verborgen bankje voor verborgen amourettes, zo heb ik er Mac van de Berg nog eens met een dame zien zoenen. O la la ....

Eind jaren 80 organiseer ik voor en in Het Paard een groot feest op Kerstavond. Ik heb onder andere een paar dichters uitgenodigd die in het café boven voordrachten houden op het kleine podium voor de aankleding stond er een kerstboom een oude tv en had ik bij een kringloopwinkel vlakbij een grote bank laten kopen en bezorgen en vanaf die grote sofa droegen ze nasst elkaar gezeten voor: Adriaan Bontebal, Robert Jan Rueb en Maarten Zilverentand.

In Amsterdam heb ik vele jaren op mooie dagen op bankjes doorgebracht, voornamelijk om rustig te kunnen lezen. Mijn favoriete en vaste plek was een bankje in het Oosterpark vlakbij het beeld in het water van Jan Wolkers, maar ik zat ook wel op andere bankjes in het fijne park.

Ik ging ook wel naar het Sarphatipark en daar zat ik wel maar op een bankje. Fijn plekje ook om rustig te lezen. Daar begon mijn curieuze anekdote over John de Mol, zie hiervoor In my life, Bio-story 2.

Als ik de kinderen wel ophaalde van de Boekmanschool zat ik regelmatig ruim van te voren op een bankje in het kleine Van Overloopplantsoen.

Een heel fijne parkje is ook het Wertheimpark met het Auschwitz-monument van Jan Wolkers, waar ik ook een uiterst curieuze anekdote over heb, maar die lees je ergens anders. Ik heb daar wel op het gras gezeten en tegen een boom, maar ook geregeld op een bankje bij het monument.

Een onbekend prachtig plekje in Amsterdam is de tuin van hotel Arena. Ik kwam daar geregeld voor een cappuccino en als het even kon dronk ik die op in de tuin op een bankje. Er was dan vaak verder niemand in de tuin. Zalig.

Het bankje aan de Amstel voor de Stopera bij de steiger voor de Museumboot. Heel aangenaam op warme dagen om uren te zitten en te kijken naar de mensen en al de bewegingen van de boten en bootjes op het water van de Amstel. Aanvankelijk mocht je er alcohol drinken en haalde ik wel koude halve liters Tuborg bij avondwinkel Sterk, maar later werd alcohol drinken in de stad verboden.

Een bijzonder bankje was ook een van de bankjes op het Amstelveld waar ik geregeld heb gezeten, vooral in de twee periodes dat ik tijdelijk in de Utrechtsedwarsstraat woonde. Ik dronk er 's ochtends wel een zelfgemaakte mok met koffie en 's middags op warme dagen dronk ik er blik bier en mocht er heel soms een blowtje bij roken.

Een bankje op het Amstelveld speelt een belangrijke rol in mijn lange fictie-verhaal De Nieuwe Courant dat ik in 2016 schreef.

De Nieuwe Courant - Fictie - De Jongenskamer

Diverse andere bankjes in Amsterdam. Er zijn veel grachten en plantsoentjes in Amsterdam en heel veel bankjes op aardig wat van die bankjes heb ik wel eenmalig gezeten

En dan is er mijn bankje in mijn huis in Amsterdam-Oost. Dat is een heel fijn bamkje, maar wel een bankje dat al jaren op instorten staat, maar ik wil er geen afstand van doen. Ik wil per se dit bankje houden, ik weet niet waarom.

En over bankjes gesproken, ik 'zit' al mijn hele leven bij de ABN(AMRO)-Bank ...

;-)

Update 20-20

In december 20-20 schrijf ik in een e-mail een anekdote over de Casablanca Society die ik vroeger met mijn goede vriend Alex heb gehad. Mooi verhaal en Renate van der Zee komt er in voor en ook met haar beleefde ik, zoals ik schrijf, een mooie avond die we afsloten op mijn romance-banje aan de Hofvijver. Lees hier en dan even scrollen voor het tweede stukje.

Varia - 1. Son of a preacher man - 2. 2 x Casablanca (een anekdote) - 3. Busted - Ray Charles & Count Basie - De Jongenskamer

Ik had Renate een linkje getweet en het duurde even, maar toen reageerde ze, nota bene op Oudjaarsdag!

Renate van der Zee @renatevdzee
31 dec. 2020
Als antwoord op @djwvos
Hahaha, zo was het. Ik herinner me het ook nog allemaal.

P.S. Denk dan ook even aan de foto met Youp van 't Hek en Thomas Verbogt in het interview dat Thomas met Youp had in he AD van eind december. Ik ga het niet toelichten, moet je maar googelen, voor de echte speurneuzen!

+

Op Oudjaar 20-20 heb ik een lang verhaal geschreven waarin als detail, maar niet een onbelangrijk detail, een bank voorkomt en dan in de benaming van 'sofa', zo ooit in een kort stukje Nederlands uitgesproken door Frank Zappa.

Zie voor achtergronden van deze Zappa-tekst mijn pagina over Oudjaar 20-20.

OUDJAAR 20-20 - Donderdag 31 december 20-20 - De apotheose (God is a DJ) - De Jongenskamer

Frank Zappa & The Mothers of Invention - Geef mij wat vloerbedekking onder deze vette, zwevende sofa - Ahoy Rotterdam - 27 november 1971 - YouTube

In mijn Oudjaar 20-20-story speelt het Amstelveld (mijn bankjes) ook een rol en ik realiseerde me later dat ik de laatste jaren dat ik nog bier dronk dat alleen nog maar Amstelbier was en de oplossing van de Quzvraag op die pagina is 'Utrechtsedwarsstraat'. En kwa kloe, Utrecht was de plaats waar Youp van 't Hek zijn Oudejaarsconference van 20-20 voor tv heeft gedaan! Crypistch, maar voor wie meer weet, opmerkel;ijk. Toeval bestaat niet!

Alles Hangt Met Alles Samen.

;-)

DE HOFVIJVER IN DE KUNST

De Nederlandse kunstenaar Paulus Constantijn La Fargue (1729-1782) werd in 1729 geboren in Den Haag. Als telg uit een kunstenaarsgezin, ook zijn drie broers en zuster waren schilders, legde Paulus Constantijn legde zich in eerste instantie toe op het vervaardigen van kamerbehang. Hij werkte onder meer voor de Haagse kunsthandelaar Gerard Huet. Later specialiseerde hij zich in het tekenen en schilderen van stadsgezichten, landschappen, actuele gebeurtenissen, portretten en genrestukken. Een van onze topstukken – de Hofvijver- (zie afbeelding) is geschilderd door La Fargue.

Bron: FaceBook, Haags Historisch Museum.

April 2013

# Hofvijver: Constantijn Huygens (1596-1687) is misschien wel de grootste bewonderaar die Den Haag ooit heeft gekend. In zijn dichtbundel 'Haga Vocalis' (1643) gaf hij Haagse straten, pleinen, paleizen en kerken een eigen stem. De 150 sneldichten zijn nu op meesterlijke wijze naar het Nederlands vertaald door Frans Blom en Ilja Leonard Pfeijffer. Natuurlijk schittert ook de Hofvijver in deze mooie ... bundel 'Stemmen van Den Haag'.

De Vijver

Mijn naaste Vijverberg, jouw welving is mijn slib.
Zoals ter wereld kwam de vrouw uit Adams rib,
Ben jij met keizersnee gedolven uit mijn schoot.
Voor even leek die wond jouw leven en mijn dood
Tot opgeleefd ik nu weer leven mag voor twee.
Want zie hoe in mijn koele, vlakke spiegelzee
Verkwikt het groen herleeft van al die ijle bomen
Die dorstend op jouw berg de hitte niet ontkomen.
Zo legt aan ieder kind mijn vijver helder uit
Dat vivere in Latijn in Hollands leven luidt."

De Hofvijver moet in de loop van de veertiende eeuw zijn gegraven in opdracht van de graven van Holland, die al vanaf 1230 op het Binnenhof zetelden. Met het zand dat vrijkwam werd het ernaast gelegen terrein verhoogd en ontstond een ‘berg’, de Vijverberg. In Huygens’ gedicht wijst de Hofvijver zijn buurman de Vijverberg op hun gedeelde, 'pijnlijke' ontstaansgeschiedenis.

Zicht op de Hofvijver omstreeks 1922, door Henk Dekker (1897-1974). De bebouwing langs de Hofvijver aan de overkant staat er nog. Deze zou in 1923 gesloopt worden voor de verkeersdoorbraak Kneuterdijk-Hofweg. De spits van de Grote Kerk is op dit schilderij nog van gietijzer. Deze was in 1861 geplaatst, maar bleek te zwaar. De toren zou doormidden scheuren en in 1957 is deze vervangen door de huidige spits.

Gezicht op de Hofvijver van Jan Berend Brouwer (1872-1936)

Cornelis Vreedenburgh (1880-1946)

Het Buitenhof/Hofvijver olieverf. Jan van Kessel 1641-1680 en Willem Schellinks 1627-1678

Omstreeks 1900 met het Mauritshuis op de achtergrond.

Hofvijver 1592

<< Zeegeboogh ter Eeren van zijn Majesteit van Groot Britanien, op gerecht voor ‘t Hof van Hollant in ‘s Gravenhage, staande op de zijde. (15-02-1691) >>

<< Het vuurwerk van 13 juni 1749 was het grootste en meest spectaculaire van allemaal. Er werd een gigantisch houten, door Pieter de Swart ontworpen, paviljoen opgericht, welke in de Hofvijver dreef en wel 110 meter lang, 35 meter breed en 17 meter hoog moet zijn geweest. De Vrede van Aken was getekend in oktober 1748, wat wel iets zegt over de voorbereiding van dit luisterrijke feest. >>

Wintergezicht op de Hofvijver - Anton Pieck

Ijspret op de Hofvijver 2009 - (c) Roel Wijnants

100 jaar De Stijl/Mondriaan 2017 - (c) Roel Wijnants

Foto Paul Koopman

Interessante en serieuze hobby-pagina over de geschiedenis en het ontstaan van de Hofvijver. De pagina vraagt om aanvullingen en om een vervolg over de recentere geschiedenis.

Geschiedenis van Den Haag - De Hofvijver - anemaa.home.xs4all.nl

De Lange Vijverberg met de Hofvijver is toch wel mijn favorietste en mooiste plek van Den Haag. Ik heb er honderden keren gelopen en er ook wel gezeten. En vaak was het er ook zo stil. Prachtig, door alle seizoenen heen. In 1995 maakte ik een (Haags) docudrama en daar moest deze plek beslist in. En dat gebeurde ook en kun je op onderstaand kort fragment zien. Een complete verrassing dat het die nacht had gesneeuwd.

De Steen - Docu-drama - Johan de Witt - dejongenskamer.nl

HOFVIJVER

Licht blauw wolkenwit schelpenpad
Lange bomenrij met Van Oldenbarnevelt en zijn beschutte stenen hoofd
Verderop wijst Jantje naar de macht
Veelkleurig vuurwerk met gouden kermismuziek
Een drankje op een bankje
Koek en zopie op het glazen ijs
De stille onderstroom van beek en gracht

De lichten zijn gedoofd
Alles is statig grijs

Een eiland midden in deze stille stad
Overdag paraderen en flaneren hier de ranke reigers voor koninklijk publiek
Nu met rode vrouwen in de nacht verdwaald
Ik neem een laatste duik en heb de overkant gehaald

__

DirkJan Vos

december 2016

DirkJan Vos - d.vos35@chello.nl