------------------------------------------------------------------
Newsgroups: nl.eeuwig.september
Date: Fri, 9 Oct 1998 18:40:18
From: DirkJan Vos 
Subject: Griezels in je achtertuin (was Re: asielzoekers)
------------------------------------------------------------------


Op 9 Oct 1998, Jan Mannoury schreef:

> (misschien moet je morgen ook maar mee naar artis. dan 
> kunnen we het er eens ongestoord over hebben.)


-------------------------------------------------------------------
GRIEZELS IN JE ACHTERTUIN

Reusachtige insecten in Artis

Oog in oog staan met een reusachtige NEUSHOORNKEVER die zijn 
groteske kop heen-en-weer schudt of griezelen van een ZWARTE WEDUWE 
die, verborgen in een enorme bloempot, haar kaken openspert of 
angstvallig onder een twee meter hoge BIDSPRINKHAAN staan die net 
zijn scharen opent. Zes grote robotmodellen spelen de hoofdrol in 
de tentoonstelling Griezels in je achtertuin. Van 7 oktober aanstaande 
tot 1 maart 1999 is deze expositie te bewonderen in het aquariumgebouw 
van Artis. 
---------------------------------------------------------------------

Ik ben er nog niet naar toe gegaan, maar ik ga er morgen 
tussen 3 en 5 uur heen. Met dit weer is 't lekker rustig. 
Amsterdam ademt nu, 't begint nu te donkeren, een prachtige 
herfstsfeer uit... En ik hou erg van sfeer.

Groet,


DirkJan

En ik ben met Keesje


    ****

     II

    **** 


------------------------------------------------------------------
Newsgroups: nl.eeuwig.september
Date: Mon, 12 Oct 1998 16:37:31
From: DirkJan Vos 
Subject: Re: zeg meneer foxof!
------------------------------------------------------------------


~mme vroeg zich af:

> was u dat nu, gisterenmiddag in artis, met die verhuisdoos 
> onder uw arm? 

Nee, dat was ik niet. Ik had een klein kindje aan de hand.
En ik was er precies op tijd: drie uur op 't Flamingoterras.

> en was u nog op tijd bij de huisarts voor het 
> tegengif voor die spinnenbeet?

Nee, we zijn niet gebeten door DE ZWARTE WEDUWE. En 't waren maar 
namaakinsecten hoor. Wist jij trouwens dat een mannetjes BIDSPRINKHAAN 
ook nog gewoon doorpaart wanneer 't vrouwtje z'n kop d'af heeft 
gebeten? Dat is pas echte liefde!


Later meer over mijn samenscholing in Artis.


Groet,

DirkJan

         ***
      III
   ***


------------------------------------------------------------------
Newsgroups: nl.eeuwig.september
Date: Mon, 12 Oct 1998 21:05:47
From: DirkJan Vos 
Subject: GRIEZELS IN JE ACHTERTUIN!
------------------------------------------------------------------

GRIEZELS IN JE ACHTERTUIN!

Vorige week stond er een kleine recensie in
het Parool van de bescheiden tentoonstelling
met bewegende reuzeninsecten in 't aquarium
van Artis. De verslaggever vond er niet veel
aan, en hij wist zelfs een Artismedewerker
de uitspraak te ontlokken dat 't inderdaad
allemaal wat 'eenvoudig' en 'houterig' was.
De verslaggever vond 't nix; 't was niet
flitsend, niet snel, niet griezelig en je
was er zo doorheen. Om z'n oordeel te 
bevestigen had ie een paar kleuters gevraagd
wat ze er van vonden. Nou, en zelfs de
allerkleinsten vonden 't niet griezelig.
Nee, die keken liever naar een video van
Jurassic Parc... Nee, dan Keesje.

Onder een grijs buitje met motregen passeerden we 
om drie uur de nieuwe ingang van Artis.

- Hoe groot zijn die insecten?
-  Heel groot denk ik. Veel groter dan ik.
- Zo groot als een olifant?
-  Nee, ook weer niet zo groot.  

Hij houdt m'n hand vast en we lopen over
een lege papagaaienlaan. De papagaaien zitten
weer tot aan 't volgend voorjaar binnen.
We lopen rechtsom, langs het Flamingoterras,
de lama's en de verblijven van de kleine zoogdieren.
Een groepje vari's maken daar met een ijselijk 
gekrakeel ruzie. 

'T is zelfs een beetje guur buiten en er zijn 
nauwelijks bezoekers.

- We gaan toch gelijk naar de tentoonstelling?
-  Ja, maar 't Aquarium is een eindje verderop, en we 
   hebben geen haast hoor. We kunnen eerst nog even kijken 
   naar 't voeren van de pinguins? Dat begint zo...
- Nee, ik wil gelijk naar de insecten. 
  En wat is een tentoonstelling?

Maar we blijven toch nog even staan bij de
wasbeertjes en slaan zelfs nog even van 't pad
af om te zien hoe Murugam de grote olifant naar
z'n binnenverblijf gaat. Maar dan maken we voort.

Bij de ingang van 't nieuwe aquarium hangen de
posters van de tentoonstelling: een science-fiction
achtige, jaren 50 pulpafbeelding van een gillende 
vrouw die door een grote bidsprinkhaan wordt belaagd.

- Is 't echt griezelig?
-  Ik weet 't niet, maar ik denk 't wel.
- En ze zijn toch niet echt he?
-  Nee, natuurlijk niet. Ze zijn gemaakt van hout en plastic.
- En stroom... En gewoon door mensen gemaakt.
-  Ja, ze bewegen op stroom. 'T zijn eigenlijk een soort robotjes.

Binnen bij de ingang staan in een kleine ruimte
een stuk of 10 kleine vitrines met even zovele
uitvergrote en nagemaakte huis- tuin- en keukeninsecten.
Ze staan op een spiegel, zodat je ook de onderkant kan
bekijken, en de gewone vlieg, pissebed en oorwurm zijn
niet groter dan een centimeter of vijftig. Dit zal 't
toch niet zijn? En hier aan 't begin ligt de bidsprinkhaan.
Keesje weet niet beter dan dat dit 't niet is, want hij
wil naar de grote insecten en vraagt waar ze zijn. Ik
heb geen flauw idee. Ik zie nix staan en we kunnen alleen
't aquarium in. Verder is er ook niemand te bekennen.
Nee, dit kan 't nooit zijn. Dit is een binnenkomertje. 
We lopen door de aquariumgangen naar de andere kant van 
't gebouw. Halverwege is een koffiehoekje
en daar vraag ik, ietwat bevreesd, aan iemand waar de 
tentoonstelling is. Dat is gewoon nog de gang uitlopen 
en dan op einde is 't om de hoek. Pfoe gelukkig.

We lopen de laatste imposante gang van 't nieuwe aquarium
door. Keesje pakt m'n hand weer vast. De zijkant bestaat uit
een lange brede en schuine glazen aquariumwand waarachter
allerlei tropische vissen rustig heen en weer zwemmen.

- 'T is daar, om de hoek he?
-   Ja, ik denk dat we daar die griezels gaan zien.
- Mag ik nog een dropje?

Ik schakel over naar het gezichtspunt van Keesje.
Als ze 't goed hebben gedaan, dan worden we zo
direct geconfronteerd met zo'n reuze insect.

We bereiken 't einde van de gang die direct over gaat
in een grote, wat donkere ruimte. De ruimte bestaat
uit twee niveau's; een open vloeroppervlak waar wij
nu op staan, en ergens zo'n vijf meter verderop, een
etage lager, zien we 't begin van de tentoonstelling:
in een duistere hoek beweegt een wel 4 meter hoge,
griezelige groene bidsprinkhaan.

Keesje knijpt in mijn hand en kijkt verschrikt naar
de bidsprinkhaan. Het is 't enige wat er te zien is.
Een mooi en reuzespannend openingsbeeld, en beslist
geraffineerd in scene gezet omdat je nog eerst 
langs de omweg van die 'saaie' vissen moet lopen 
en dan direct daarna, onverwacht, oog in oog met 
De Bidsprinkhaan komt te staan.

- Ik geloof niet dat ik daar naar binnen ga. 
  ...
  Die is toch niet echt.
-  Nee, gelukkig niet. Stel je voor dat je zo'n grote 
   sprinkhaan in 't echt tegen zou komen. Hij is maar namaak hoor.
   Zullen we 'm eens van dichterbij gaan bekijken?
- O nee. Ik ga niet naar beneden. Ik vind 't veel te  
  griezelig. Ik wil weg...

Hij wil me met zijn hand weer 't aquarium intrekken
terwijl ie tegelijkertijd continu naar de bidsprinkhaan 
moet kijken. 

Ik ga op m'n hurken zitten en bespreek nog een paar maal 
rustig de situatie en na enkele minuten weet ik 'm
te overtuigen om toch wat dichterbij te gaan kijken
en dat als 't te griezelig is we weer weg gaan.
Keesje is gelukkig nu al zo oud dat ie nu bereid is om zo'n
risico te durven nemen. Bovendien probeert ie een beetje
te wennen aan 't pas verworven idee dat 'een beetje
griezelen' leuk kan zijn. En zo zijn we toch de
kleine expositieruimte in gegaan en was Keesje na
vijf minuten gewend aan de namaakwerkelijkheid en
was hij niet meer bang. Niet meer 'echt' bang.

In de donkere ruimte achter de bidsprinkhaan bevonden zich
verder nog twee Reuzemieren, een Medusaschorpioen, 2 Libellen,
een kolossale Hercules(Neushoorn)kever en een Zwarte Weduwe
die vanonder een kamergrote, kapotte bloempot een vlieg
in haar web had gevangen. Behalve de twee libellen konden
alle uitvergrote insecten een klein beetje bewegen. Het was
inderdaad wat minimaal, maar de bewegingen gaven de 
insecten wel een levende suggestie. Keesje was beslist
onder de indruk. 

We hebben alle modellen goed bekeken en Keesje inspecteerde
ze vooral op hun (on)echtheid. Onder de buik van de schorpioen
stak een grote bos electriciteitsdraden:

- Kijk pap, allemaal stroom uit z'n buik. 'T is gewoon een robot.
-  Ja, daardoor kan die bewegen.
- Maar dan moet je dat toch niet laten zien?

{ Ik zeg niets terug. Wat wil je als je je zoon al zo jong
de kneepjes van 't goochelaarsvak wilt bijbrengen. }

En terwijl ouders met kinderen 't allemaal wel snel hadden
gezien en inderdaad niet de indruk wekten dat 't ze 't wel
leuk vonden, gingen wij nog eens alle insecten af om te kijken
wat er voor interessants over de insecten te weten was te komen.
Bij ieder insect stond een klein maar duidelijk display met 
daarop een aantal interessante wetenswaardigheden. Keesje vroeg af 
en toe wat en ik las de teksten op.

- Keesje, wist jij dat 't vrouwtje van de bidsprinkhaan 't mannetje
  opeet als ze babiebidsprinkhaantjes willen maken?
-  Huh? Hoe doen ze dat dan, babietjes maken?
- Eh... weet je dat de reuzemier in 't echt wel twee centimeter
  groot is?
- Tuurlijk...

Na twintig minuten hebben we alles gelezen en alles meerdere
malen gezien. Keesje maakt nog een laatste rondje en dan
gaan we weer weg. 

- Leuk was 't, vond je niet?
-  Ja, heel leuk. En die bidspinkhaan vond ik 't mooiste.
   Welke vond jij 't mooiste?
- Ik vond die ook 't mooiste.
-  Ik ook.
   En vond jij 't griezelig?
-  Een beetje. Dat hoort erbij. Grote spinnen zijn altijd wel
   griezelig.
- Ik vond 't helemaal niet griezelig. Die spin.

                     ***

Ik heb overwogen om een ingezonden brief te sturen naar
het Parool, maar ik ben niet zo'n type van de ingezonden
brievenschrijver. En dan moet ik gaan klagen over de
verpretparkisering en vertekenfilmisering van de jongste
kindertijd door alle media, Het Parool inclusief. Van dat 
alles sneller, groter, beter, enger, echter, bloediger en 
griezeliger moet zijn. En we hebben 't nu over kleuters, 
over de wat oudere kleuter. Keesje hoeft gelukkig niets. 
Televisie kijken bijvoorbeeld. Daar doet hij nog niet aan. 
Bij ons gaat alles nog een beetje langzaam en houden we 't 
liefst alles nog een beetje klein. Straks kan ie nog z'n hele 
leven televisie kijken of zo vaak naar DisneyWorld of de 
Efteling gaan als ie wil. Maar nu nog niet. 
Want 't is ook zo onomkeerbaar: 
wanneer een kind bijvoorbeeld leert lezen en schrijven, dan zal 
die daarna nooit meer weten hoe 't was toen die nog niet kon
lezen of schrijven... Soms is het goed om 't zichtbare nog even 
onzichtbaar te houden. 

...

Toen we bij de tentoonstelling weggingen namen we 
dezelfde weg terug, en precies op de plek waar we
daarnet die griezelige Bidsprinkhaan hadden gezien,
bleven we nog even staan en keken nog even om.

- Weet je nog Keesje, dat we hier daarnet nog stonden,
  en dat je niet naar beneden durfde? Kijk, nu ziet
  die bidsprinkhaan er ineens heel anders uit. Zie
  je 't nu ook?

Keesje keek nog naar de bidsprinkhaan en zei
nix. Ik moest 'm even aan z'n handje trekken om
echt weg te gaan.


Groet,


DirkJan


*
En dit was mijn (deel)verslag van mijn samenscholing.
Iemand dacht dat ik wel alleen naar Artis zou zijn 
gegaan. Tja. Sommige dingen kun je hier tien of honderd
keer herhalen en dan nog blijven mensen aan hun
contextuele vooroordelen hangen. Je kan ook helemaal nix
zeggen. Dan geloven ze 't ook.

**
En zo was ik bijna vergeten of, je weet maar
nooit, madame misschien in Artis zou zijn. Pas toen we terug 
naar de uitgang liepen, via een lange omweg via de roofdieren
gallerij, moest ik er even aan denken. Hoe dan ook, de
kans is te klein om er zelfs maar even bij stil te staan
als 't zo zou zijn. Kun je nagaan hoe toevallig 't toen
was toen ik die lieve nessers bij de leeuwenkuil wel 
tegenkwam...

;-)