Classic Albums

Venus en Robbie van Leeuwen

DirkJan Vos - d.vos35@chello.nl

Amsterdam - Den Haag 1960

Al eind 2011 wist ik dat de VPRO een aflevering van Classic Albums wilde maken over het album At Home van Shocking Blue uit 1969, met daarop de wereldhit Venus van Robbie van Leeuwen. Ik was benieuwd, maar ook gelijk sceptisch over hoe Robbie van Leeuwen over het nummer zou spreken. Gisteravond was de uitzending, en ik vond het teleurstellend. Mooi archief-materiaal en veel aandacht voor Venus. Maar met geen woord over het destijds kopiëren van The Banjo Song van The Big 3 uit 1963 voor het nummer. Robbie van Leeuwen vertelde nog wel dat hij zich vaak liet inspireren op oude Amerikaanse plaatjes. Hij liet een onduidelijk deuntje horen op een pick-upje, maar niet de overduidelijke link tussen The Banjo Song en Venus. Ik was teleurgesteld, want het stak dat het niet aan de orde kwam. De programmamaker, Dirk Jan Roeleven, had hier een grote steek laten vallen, of een voor mij onaanvaardbare concessie gedaan om Robbie toch voor de camera te krijgen. Maar ik hou niet van speculeren.

En dan is Venus op het eerste gezicht niet direct als plagiaat aan te merken, omdat The Banjo Song ook weer gebaseerd is op de Amerikaanse traditonal en minstralsong Oh! Susanna uit 1848, geschreven door Stephen Foster. Het gaat niet om geld, maar om een artistieke overname, zonder dat toen ooit te zeggen. En dan ga ik maar verder niet in op de begin-riff op gitaar van Venus, wat ook aardig leunt op het intro van Pinball Wizard van The Who ...

Maar inmiddels (2016) is me duidelijk geworden dat Tim Rose voor The Banjo Song alleen de tekst van de bekende traditional Oh! Susanna leende en een eigen melodie schreef. Dan is er toch sprake van regelrechte, muzikale plagiaat. Of had Tim Rose de melodie ook weer ergens vandaan?

Componist van The Banjo Song Tim Rose zou niets hebben ondernomen omdat het lenen van een melodie in folkkringen gebruikelijk was. Toch onduidelijk hoe het nu allemaal precies zat. Mariska Veres en Klaas van der Wal hebben begin jaren zeventig Mama Cass van The Big Three in Amerika ontmoet, maar daarvan is verder niets bekend dat Mama Cass vond dat Venus zou zijn ontleend. Mogelijk zou er sprake van zijn geweest dat de bandleden van Shocking Blue het niet wisten, of er niet over mochten praten. Drummer Cor van Beek zegt in een tv-interview met Boudewijn Büch in 1988 dat de riffs zijn gejat van ... The Beatles!

Het nummer en de single is uit 1963 en in 1967 kwam de lp The Big Three Featuring Mama Cass (Mamas and the Papas) uit, waar The Banjo Song ook opstaat, componist Tim Rose. in 1968 verscheen het album ook op de Engelse markt.

Venus - Tv-interview Boudewijn Büch met Mariska Veres en Cor van Beek - Fragment op 8:40 - De wereld van Boudewijn Büch - Vara 1988 - YouTube

Alle bovenstaande info heb ik via verschillende tips in de mail ontvangen.

Robbie Van Leeuwen zou bezig zijn met een autobiografie, misschien dat hij zelf alsnog eens alles over Venus schrijft.

Venus was een compositie van Robbie van Leeuwen, en daardoor was hij voor mij een held, zeker ook als jochie uit Den Haag. Het was voor mij rond 1970 als tienjarige een van mijn eerste contacten met de actuele popmuziek en Venus vond ik fantastisch. Dat is ergens altijd zo gebleven. Later ben ik een beetje akoestische gitaar gaan spelen, en het eerste nummer dat ik wilde leren was Venus, met dat intro en ook de bas-glijder van Klaasje van der Wal op de bovenste E-snaar. Dat lukte aardig en ik heb het daarna heel veel gespeeld, puur om het plezier en de geweldige compositie. En Robbie van Leeuwen had natuurlijk al zijn sporen verdiend met The Motions, vooral met hun hit Wasted Words. Een aanzet om internationaal te gaan. Hij zei over het nummer dat het een protestlied was, maar dat hij er verder geen boodschap aan had. Hij schreef het omdat het nu een actueel en populair onderwerp was in de popmuziek.

Begin 2007 kreeg Leo Blokhuis de tip van The Banjo Song en schreef erover op zijn website. Iets later maakte hij het bekend in de Wereld Draait Door. Hij had Robbie van Leeuwen gelijk gebeld en die reageerde wat narrig. Ja, hij kende het nummer en had zich erdoor laten inspireren. Dat vond hij normaal en in die tijd niets bijzonders. Maar wij, de grote fans, waren behoorlijk ontgoocheld bij het horen van het nummer. Maar je bent ook gelijk de boodschapper van het slechte nieuws en dan loop je de kans dat je - en in dit geval Leo Blokhuis - er op wordt aangekeken. Zo gaan die dingen. Ik heb ook getwijfeld bij het online zetten van deze pagina. En wellicht is nog het meest verbazingwekkende dat het zo lang geduurd heeft voor het boven water kwam. Maar het is ook al weer oud nieuws.

Ik ken ook wat oudere rockers die er wat relativerender tegenaan kijken. Ze waarderen Robbie van Leeuwen nog steeds en in de muziek jat iedereen van iedereen. Niets nieuws onder de zon. Ik kan er moeilijk genoegen mee nemen. Maar, zeggen ze, Robbie van Leeuwen heeft voor en na Venus nog veel meer gedaan en betekend. Met The Ricochettes in het voorprogramma van The Rolling Stones in het Kurhaus in 1964 (heb ik een 8-mm-camera-flits van online staan), The Motions, Shocking Blue, Mistral, Galaxy Linn. Waar zou ik me druk over maken? Van het zout en de slak. Inderdaad, maar toch knaagt het.

Mijn top-3 van beste Nederlandse popnummers was Venus op 1, The Life I Live op 2 en Radar Love op 3. Alle drie Haagse nummers, kan geen toeval zijn. Maar ik heb na de bekendmaking de nummers 1 en 2 omgedraaid. Ik kon niet anders. En luister ook eens naar Mighty Joe van Shocking Blue, dat lijkt ook weer sprekend op The Price of Love van The Everly Brothers, en die hadden het weer van? Je komt er niet uit. Maar is Venus een verklaring voor Robby van Leeuwen zijn schuwheid in de media?

Voor mijn tiende verjaardag in de zomer van 1970 kreeg ik een kleine casette-recorder met opnamemogelijkheid. Allerlei nummers van de radio opgenomen en zeker ook Venus en veel afgeluisterd. Wat een goed en verrassend nummer. Een wereldnummer.

Mm.

En als ik er negatief over schrijf, dan gooi ik mogelijk ook mijn eigen anekdote met Robbie van Leeuwen aan diggelen. Want die is er ook nog. Ik heb hem in 1994 geïnterviewd. Die anekdote plaats ik hier onderaan. Ik heb het toen rond 2006 geschreven op een nieuwsgroep, en bewust in hele korte twitter-alinea's.

Het doet vreemd aan; het dubbele gevoel van de ontmoeting toen en de onthulling over Venus een paar jaar geleden. En toch blijft het ook nog de meest gave en populaire popsong ooit door Nederland uitgebracht. En nog steeds. Cor van Beek, Klaasje van der Wal, Mariska Veres, Robbie van Leeuwen. Venus.

__

The Banjo Song - The Big 3 - YouTube

Onderstaande korte, embedded soundbyte naar The Banjo Song werkt nog wel, deo volente 2013:

Het bericht hierover van Leo Blokhuis op zijn website en bij Radio 6 is niet meer te vinden. En ik ben het met Leo Blokhuis eens dat het vooral verbazingwekkend was dat het pas zo laat bekend is geworden. Hij heeft het wereldkundig gemaakt in de Wereld Draait Door in 2007 en er over geschreven in zijn Plaatjesboek. Basta?

De aflevering van Classic Albums is niet meer terug te kijken.

blokhuis.radio6.nl/2007/05/01/venus-en-the-banjo-song

Venus blijkt flink geleend - Jan Vollaard - Nrc -2007

Artikel over Venus en het plagiaat - Jeroen Bordewijk

Was Venus plagiaat - Een ontgoochelde Vlaamse liefhebber

De 'Venus' van Mama Cass - Pop-historicus Harry Knipschild - 2011

_______________________________________________________________________

Goud van Oud - 1994 Ik kende Alfred Lagarde, uit het Haagse circuit. Geregeld gesproken en ontmoet. Enfin. Ik was bezig met een video-reportage over The Motions, de eerste band van Robbie van Leeuwen, nog voor Shocking Blue. Het was bedoeld als voorbeeld voor een docu over Den Haag Beatstad nummer 1!. Samen met een goede vriend, Dino. Begin jaren 90 krijgen The Motions een gouden aanbod van Veronica om in Goud van Oud te spelen. Live in de Brabanthallen. Een gouden kans voor een reportage, interview en live-opnamen. Ik onderhield een persoonlijk contact met de bassist Henk Smitskamp. Alles goed en wel en met een kleine crew (Willem voor de geluidshengel, Nico camera, en ik interviewer. Dino is de chauffeur en producent van het uitstapje), reizen we de dag voor de uitzending af naar het zuiden voor de repetities. Daar mogen we van de regisseur Frans Meijer beperkt opnamen maken en hij wil ons de volgende dag niet zien en hij ontzegt ons de toegang tot het optreden. Sh*t De hele repo valt hiermee in duigen, maar hoe komen we de volgende dag binnen? Een aanvalsplan. Ik bel diezelfde avond Alfred Lagarde die morgen daar ook voor Veronica is. En ik leg hem ons probleem uit: wij willen de Motions daar filmen, maar dat mag niet. We maken het plan dat wij een docu maken over Alfred Lagarde. We spreken de volgende dag om 18.00 uur af op het parkeerterrein van de Brabanthallen. Die middag bel ik nog met een van de eerste mobiele telefoons naar de bolide van Alfred. Hij is uit Den Haag ook op weg ... We komen bijna gelijkertijd aan. De crew zet de camera en spullen op hun nek en schouders en we gaan zogenaamd de biopic van Alfred filmen, hoe hij de Brabanthallen in gaat ... En wij er achteraan ... En zo passeren we de security en blijven we rond Alfred hangen. En vooral uitkijken dat Frans Meijer ons niet ziet. Die gaat uit zijn dak. The Motions ontmoet voor het optreden en opnamen gemaakt. Als piraten bij de piraat ... Vragen aan Robby, Rudy Bennett, Henk en Sieb Warber. Robby deed het eenmalig zodat de andere jongens voor een zak geld konden optreden. En hij vertelde nog dat hij door de cover van Venus door Bananarama meer had verdiend dan bij de eerste release. Alles in onvervalst Haags, plat als een dubbeltje. Vlak voor het optreden van The Motions worden we door Frans ontdekt! Hij wordt bijkans gek en wil ons subiet verwijderen. Maar daar was Alfred en die praatte het allemaal aan elkaar: uiteindelijk mochten we het eerste nummer op het podium filmen. Frans was om. Geweldig veel gelachen die dagen. En die video-opnamen heb ik allemaal niet. En mogelijk zijn ze als verloren te beschouwen. Toch is er een clipje op YouTube van de Motions bij Goud van Oud. In die opname sta ik onzichtbaar ook op het podium met een eigen camera.

It's the same old song - The Motions - Goud van Oud - 1994 - VOO - YouTube

[PS. Mariska Veres was natuurlijk ook de zangeres met de uitstraling van een 'goddess on a mountaintop', maar ze zingt per ongeluk a godness on a mountaintop. Dat hoorde ik toen als jongen nog niet. Ook kwam ze te weinig in de media en op televisie. Zou nu heel anders zijn. En het is nog vrij toevallig dat Mariska Veres ook uit Den Haag kwam. Ze werd ontdekt op een feestje in het Gooi. Drummer Cor van Beek kreeg geen aandacht in de docu, behalve kort over zijn dronken dood. En Klaasje van der Wal zat in de band voor de meisjes. Was nu niet meer te zien, maar wel veertig jaar geleden. Pretty boy. En wat niet verteld werd -maar wat ik dan weer weet- Robbie van Leeuwen verdiende in 1970, 4 miljoen gulden aan royalty's. En hij complimenteerde me nog na het interview voor de gestelde vragen. En, en, en ... En ergens wil ik nog steeds een diepe buiging maken, maar ik heb te veel pijn in mijn rug.]

De mazzel!

MobyDirk

Amsterdam - 22 april / 17 oktober 2012 - Den Haag - 1960

"Mag ik nu naar huis?"

Robbie van Leeuwen - Classic Albums - 21 april 2012 - Dirk Jan Roeleven - VPRO-televisie

VARA-gids - foto Anton Corbijn

DirkJan Vos - d.vos35@chello.nl