Woordenschat voor jongeren

DirkJan Vos - d.vos35@chello.nl

Amsterdam - Den Haag 1960

Op internet zijn op diverse sites lijstjes te vinden met zogenaamde 'moeilijke woorden', vocabulaire. Nu heb ik al jaren het idee om een lijst met moeilijke woorden aan te leggen voor jongeren. Jongeren moeten wel lijsten met woorden leren voor vreemde talen, maar hoe zit dat met de Nederlandse taal? Nu kun je woorden opzoeken die je tegenkomt, maar ik ben er voorstander van dat er ook een lijst komt met Nederlandse woorden die jongeren voor het vak Nederlands zouden moeten leren en kennen. Woorden die je in kranten, boeken en andere media kan tegenkomen, de woorden die een jong volwassene zelf, actief kan gaan gebruiken. Taal is hip, taal is in, taal leeft!

De lijst hieronder bestaat uit honderd door mij uitgekozen woorden. Deze woorden zou je mogen/moeten kennen vanaf eind-havo/vwo. Ik ben niet over een nacht ijs gegaan en het blijft wat subjectief, maar hier wilde ik het voorlopig bij laten.

De lijst is ook als een soort van quiz te gebruiken.

vocabulaire - woordenschat

________________________________________________________

adagium - spreuk
adolescent - jong iemand rond de volwassenheid
aforisme - korte wijsheid
aimabel - beminnelijk
altruÔsme - onbaatzuchtig zijn
altruÔstisch - zie altruÔsme
amalgaam - mengelmoes (legering)
ambivalent - tweeslachtig, tegenstrijdig
ampel - breedvoerig, diepgaand, na een ampel beraad
anachronisme - niet passend in huidige tijd
androgyn - iemand met mannelijke en vrouwelijke eigenschappen
antoniem - tegengesteld aan betekenis (abstract/concreet)
archaÔsch - ouderwets
bagatel - onbelangrijke zaak
bagatelliseren - klein maken van een zaak
blasfemie - godslastering
cerebraal - met de geest, hersens
chauvinisme - vaderlandsliefde
coalitie - verbond van partijen, regering
coherent - helder, samenhangend
compromis - overeenkomst waar partijen zich moeten schikken
consciŽntieus - precies
consensus - overeenstemming
consternatie - opwinding, drukte
convenant - overeenkomst tussen partijen
conventie - afspraak (congres)
dedain - minachtend
divergeren - uiteenlopen
eclatant - overduidelijk
eclectisch - allerlei stijlen combinerend
eloquent - welbespraakt
empatisch - zich kunnen inleven
encanailleren - zich beneden iemands stand begeven
engageren - politiek betrokken zijn bij de wereld
engagement - zie engageren, ook contract voor een optreden
epateren - doen verbazen
erudiet - met grote algemene ontwikkeling
escaleren - uit de hand lopen
esoterisch - ongrijpbaar, bovennatuurlijk
essay - geschreven stuk over een onderwerp
eufemisme - verzachtende, verbloemde uitdrukking
euforisch - overdreven gelukkig (eufoor)
evident - zonneklaar, overduidelijk
excentriek - buitennissig, voor personen
fatalistisch - overgeven aan het lot
geŽngageerd - politiek betrokken bij de wereld
geŽxalteerd - overdreven, opgewonden
gechargeerd - overdreven
gedistingeerd - deftig
getormenteerd - gekweld
gispen - iemand afkeuren
gremium - groep van vertegenwoordigers
hautain - uit de hoogte
hedonist - levensgenieter
hegemonie - opperheerschappij
hypochonder - iemand die voortdurend vreest voor een ziekte
idioom - woordgebruik
inherent - gelijk aan
keuvelen - een ontspannen gesprek voeren
larderen - doorspekken
larmoyant - huilerig, sentimenteel
malicieus - spottend
matineus - vroeg opgestaan
megalomaan - vervuld van grootheidswaanzin
misantroop - mensenhater
mondain - van de wereld
misogyn - vrouwenhatend
navrant - wrang
nuance - fijn onderscheid in vormen of gedachten
nuanceren - een onderwerp op verschillende manieren bekijken
obligaat - plichtmatig
obsoleet - verouderd (woorden)
occult - bovennatuurlijk, duister
opponent - tegenstander
opportunisme - voor eigen belang kiezen
panacee - wondermiddel
paradigma - samenstel van gedachten, model
parafernalia - verzameling kostbare spullen
paternalistisch - bevoogdend
pathologisch - ziekelijk
pathetisch - overdreven zielig
pedant - onaangenaam wijs
preoccupatie - intense interesse in iets
prudentie - voorzichtigheid
querulant - iemand die opzettelijk ruzie maakt
rancuneus - wraakzuchtig
secularisatie - verloren gaan van het geloof
serviel - slaafs
snob - een intellectuele opschepper
snobistisch - zie snob
subversief - omverwerpend
tendens - neiging, trend
tenderen - neigen
tendentieus - onheus suggereren
tutoyeren - iemand met jij aanspreken
vilein - gemeen
vocabulaire - woordenschat
vousvoyeren - iemand met u aanspreken
xenofoob - vreemdelingenhaat
zeloot - een streng gelovig of overtuigd persoon

DirkJan Vos - d.vos35@chello.nl

Meer lijstjes

Bommelwoorden/Homogrammen

Neushoornhoorn-woorden

Snoeplijstje

Kroeskopwoorden (Baukje van Kesteren)

Dubbeldieren

Synoniemen voor leuk

Indische woorden

Synoniemen voor borsten

Synoniemen voor k*t - l*l - ne*ken

Synoniemen voor politie

Loempia-namen

De Verdwenen Weg (Piet Punt)

Moppen over Duitsers

Moppen over halve kippen

Buitenlandse artiesten die in het Nederlands zingen

Woordenschat voor jongeren

Worst

Duoniemen

Acroniemen en bijzondere afkoringen van (sport)clubs en verenigingen

Brekend Nieuws

Concerten en voorstellingen die ik heb bezocht

Meer dan vijftig favoriete broodjes

Lijstje met minimaal vierledigsamengestelde woorden

Lijst met anglicismen - Engelse leenwoorden en uitdrukkingen (2100)

Lijstje met paarplaatsen (Woorddanser 2009)

Katenspekwoorden - Zin in woorden

Synoniemen voor dood / doodgaan