Koot en Bie

DirkJan Vos - d.vos35@chello.nl

Amsterdam - Den Haag 1960

18/19 maart 2016

Vanavond hoorde ik bijna een uur lang Kees van Kooten als gast in Met het oog op morgen op Radio 1. Hij was er ter promotie van de documentaire-serie Ondersteboven, over Nederland in de jaren zestig waarvoor hij de voice-over verzorgt.

Wat me gelijk opviel was dat Kees heel Haags praatte. Dat verbaasde me, maar hij zei het later zelf. Nu hij ouder was geworden, sprak hij weer als vroeger. En op een ander moment zei hij impliciet dat hij voor tv - en in de media - een andere stem opzette. En denk ik dan, ja netter, beschaafder, maar ook wat kunstmatig, maar dat past wel bij satire.

Maar Kees van Kooten spreekt na al die jaren Hilversum en Amsterdam toch weer de taal van zijn geboortestad. Hij vertelde nog over café de Sport (Koos) en over het altijd maar weer opduikende beeldfragment van de Stones in het Kurhaus. Zijn vrouw Barbara (Cock van der Laak) was bij het concert geweest en te zien ...

Den Haag, je tikt ertegen en het zingt.

(Gerrit Achterberg)

Mijn eerste herinneringen aan Koot en Bie waren de Clichémannetjes met een reclameplaatje uit 1967. Ik was toen een jaar of zeven en heb het singletje grijs gedraaid. Ik heb er een stukje over geschreven op de blog Haagspraak en de tweespraak is te horen op YouTube waar ik het op heb gezet.

Twee glazen zekerheid - De Clichémannetjes - haagspraak.nl

Mijn eerste herinnering aan Kees van Kooten en Wim de Bie is een reclame-singletje van verzekeringsmaatschappij de Nillmij, eind jaren zestig. Een tweespraak van de Clichémannetjes in café de Sport (Koos) in Den Haag. De Clichémannetjes waren toen bekend van het radio-programma Uitlaat van de VARA. Ze hebben er twee lp's en twee singletjes mee uitgebracht.

Als kind vond ik het een geweldig plaatje en heb het helemaal grijsgedraaid. Kende ook hele stukken tekst. Over het verzekeringsmannetje meneer Heideheuvel. Het singletje hangt hier bij mij in de jongenskamer aan de muur. "En dan zit Heideheuvel achter een reuzepils op de Bahama's ..."

Mijn goede maten Lester en Elvin uit de jaren tachtig hebben die sketch nog eens helemaal nagedaan onder hun artiestennaam De Bounty's. Mee opgetreden in Lokaal Vredebreuk in Den Haag. Was heel goed. Later heb ik nog een dialoog als Klisjeemannetjes voor ze geschreven voor het Haags Filmhuis, maar dat is een ander verhaal.

Het plaatje heet Twee glazen zekerheid en staat helaas niet op YouTube. Wel is de volledige tekst op de fansite van Koot en Bie te vinden. Even goed kijken, want ik kan geen link van die pagina geven. Wel van de hele site. Sowieso de moeite waard.

Fansite - Simpelsite - kootenbie.nl

En de tekst is ooit door Lester in de computer gezet en later door mij naar de beheerders van de site gestuurd. En met een scan van mijn hoesje. Dat hebben ze allemaal online gezet. En het plaatje dat aan de muur hangt, heb ik lang geleden van Lester gekregen. Mijn eigen singletje is ooit zoekgeraakt en verdwenen.

Maar nu heb ik vandaag even contact gehad met Lester en blijkt dat hij uit een of andere bron het singletje op mp3 te hebben in piekfijne kwaliteit. Dus een korte montage gemaakt en het plaatje geüpload naar YouTube.

2 Glazen Zekerheid - De Clichémannetjes - Nillmij - 1967 - YouTube

Een hilarische voetnoot toegevoegd.

__

"Het zal Heideheuvel een zorg weze, al steek je je eige helemaal in de hens ..."

Met dank aan J. Lester Novros II.

Van mijn: Kladblokje - dejongenskamer.nl

Voor Koot en Bie bleef ik vroeger thuis op de zondagavond, tot aan de laatste jaren met Keek op de Week. Ik was een grote fan van Kees van Kooten en las ook al zijn boeken en Wim de Bie had weer zijn eigen kwaliteiten en rol in het duo. Ik heb nog vrijwel alle bescheurkalenders die ze maakten en natuurlijk de lp's van het Simplistisch Verbond. Jammer dat ze zelden tot nooit in het openbaar optraden.

Een maal kaartjes gekregen via de VPRO-Gids als publiek voor een oudejaarsshow. Maar later ontving ik een brief dat het toch zonder publiek werd opgenomen. Bijzonder jammer en als pleister op de wonde zat er een verbondsknaak (button) bijgesloten.

In die tijd ben ik een keer naar de boekenmarkt gegaan bij Den Haag Centraal Station. Kees van Kooten zou daar ook zijn. Ik heb toen een boek gekocht om te laten signeren en had ik even een mini-gesprekje. Het was een cadeau voor mijn zus en schreef hij er een tweeregelige opdracht in: Voor Hélène, om beter te leren kènnen.

Jaren later naar een lunch-voordracht gegaan van hem in Diligentia. Was schitterend met het voorlezen uit eigen werk en het imiteren van een paar van zijn bekende typetjes. Nog veel jaren later passeer ik Kees van Kooten met een gieter in zijn hand voor zijn huis in Amsterdam. Wim de Bie nooit gezien, maar volg ik op Twitter. Humorhelden.

Als Koot en Bie op zondagavond op tv waren geweest, dan werd dat op maandag druk besproken met jongens in de pauzes. Iedereen herinnerde zich gedeelten van de scènes en gezamenlijk kon je de hele sketch reconstrueren en naspreken. Ook om weer te lachen.

Later, rond de Tegenpartij, ben ik Koot en Bie gaan opnemen op een cassetterecorder, bij een gebrek aan een video. Dat luisterde ik later dan toch nog een paar keer af.

En dan was er ineens YouTube en al heel snel rond 2005 zette iemand meer dan duizend fragmenten van Koot en Bie online. En daarna hebben Koot en Bie ook zelf van alles gedaan; boxen, herhalingen, compilaties en nu ook een eigen YouTube-kanaal.

Dertig jaar geleden was zo'n archief een droom geweest, maar ik heb beperkt op YouTube gekeken naar mijn humor-nostalgie. Veel vond ik toch wel lang, soms wat traag en aan de actualiteit van toen gebonden. Dat is niet erg, want de Tegenpartij en Jacobse en van Es vind ik nog steeds heel goed en geestig om te zien. 'Goedemiddâg mevrôûh, is u tûîn al winterklââr?'. Het waren en zijn favorieten, net als de 'vieze man'. Een schitterend tijdloos typetje van Van Kooten. Ik vind ze allemaal geweldig, maar de aflevering met de bonbons vind ik denk ik de beste sketch ooit in Nederland gemaakt. Ik heb hem onlangs weer gezien. 'Hagt? Ik hou niet van hagt'.

Bie: Walter de Rochebrune, meneer Foppe, de Duitse leraar, Robbie, Memiem Holboog, Frank van Putten en Tedje van Es ('Ik heb trek in een schaap'.). Hoogtepunt van Wim de Bie vond ik zijn podium-performance als de Herman Brood van het Nederlandse cabaret.

Maar het leven gaat verder en Koot en Bie zijn niet meer de typeurs van de tijd.

Kees van Kooten kijkt nu liever weg van het nieuws, hij moet aan zijn hart denken en aan zijn kleinkinderen. Wat waren de jaren vijftig en zestig onbezorgd. Aan Wim de Bie heb ik nooit kunnen horen dat hij uit Den Haag kwam, maar hij woont er weer wel.

's-Gravenhage voor altijd.

Begin 2017 heb ik een mail gestuurd naar de burgemeester van Hilversum, Pieter Broertjes, met de vraag of het een idee zou zijn om Koot en Bie te eren met een koninklijke onderscheiding. Maar dan alleen een lintje als ze allebei niet zouden weigeren. Ik ontving antwoord en via het netwerk van Pieter Broertjes was duidelijk dat Kees van Kooten in ieder geval niet wilde. Dan houdt het op. Ik gaf nog wel aan in mijn antwoord dat mediastad Hilversum wellicht op een andere manier de twee heren nog blijvend zou kunnen eren. Maar mogelijk hebben ze meer dan genoeg aan de paar Nipkowschijven die ze hebben ontvangen.

En in mijn reactie schreef ik nog over mijn motivatie:

<< Maar ter afsluiting nog het volgende. Ik kwam op het idee omdat ik ooit een keer Kees van Kooten heb gehoord en zich afvroeg waarom ze nooit een lintje hadden gekregen en zouden krijgen. Hij had ooit als typetje een scène gedaan van een vreemd heerschap dat vertelde dat hij in zijn dromen met - toen nog - koningin Beatrix naar bed was geweest. !!! ;-)

Toen hij over dat lintje begon vroeg ik me af of hij dat mislopen van een lintje nu betreurde of juist wel aardig vond. En nu is er koning Willem-Alexander en zo kwam ik toch op het idee. >>

Achterwerk in de Kast - Met koningin Beatrix naar bed - YouTube

En de gemeente De Haag kan natuurlijk ook nog eens wat doen aan een eerbetoon voor het Haagse duo ... Iets met een boom of met een vaas.

Twee tweets mei 2017

@djwvos
Was fijn: de roots van Koot & Bie, radio-archeologie en radio-nostalgie. Stemmen en accenten van weleer. Mooie audio-doc Marco @Raaphorst.
Wim de Bie @wimdebie
Vanavond 21.00 uur NPO Radio 1: Wim de Bie, de Radio Jaren - van Uitlaat tot Podcast.

@djwvos
De radio-doc is nu terug te luisteren op de site van Radio 1, 35 minuten. De radiojaren van en met Wim de Bie.
Link: http://www.nporadio1.nl/radio-doc/onderwerpen/409564-wim-de-bie-de-radio-jaren-van-uitlaat-tot-podcast

__

Ik luisterde daarstraks en twitterde bovenstaande als Koot en Biefan en als radioliefhebber, maar ook omdat ik de documaker Marco Raaphorst ken. Lang mee gecorrespondeerd. En hij is voor de radio-docu gevraagd en dat is dan ergens weer gegaan via een ander goed contact van mij uit het verleden, via GertJan Kuiper van de VPRO en ook De Haag. De wereld is klein en alles hangt met alles samen.

Hier een klikbare link naar de uitzending van Radio Doc op NPO Radio 1.

Wim de Bie: De radiojaren - Van Uitlaat tot podcast - Marco Raaphorst - VPRO/NTR - www.nporadio1.nl

De Vieze Man eet een bonbon - Van Kooten en De Bie (1982)

Het officiële Koot & Bie-kanaal - YouTube

De officieuze website over Van Kooten en De Bie - Simpelsite - kootenbie.nl

DirkJan Vos - d.vos35@chello.nl