De steen

DirkJan Vos - d.vos35@chello.nl

Amsterdam - Den Haag 1960

Amsterdam, 31 december 2013

Beste mensen,

Als kind en tiener heb ik veel getekend, een grote passie. Maar ondanks mijn enthousiasme en tomeloze inzet was ik niet goed. Ik was graag naar de kunstacademie gegaan, maar daar was ik niet geschikt voor, ook niet geprobeerd. Maar toch kon ik altijd genieten van mijn werkstukken, innig tevreden dat ik het zelf had gemaakt.

En zo is dat later ook gegaan bij het maken van een video-productie in 1995: De Steen. Het is de zoektocht van een schilder die zich wil laten inspireren door het toeval en op zoek gaat in Den Haag. Uiteindelijk vindt hij een onderwerp voor een performance, de moord op de gebroeders De Witt ... De film is helaas niet helemaal afgekomen en mist de eindscene. Toch is deze ruwe montage wellicht aardig genoeg om te bekijken, al was het maar vanwege de beelden van Den Haag anno 1995.

Als amateur-conceptualist was ik ook zeer tevreden met de beelden en scenes die ik toen heb gemaakt. Maar het was ergens al op voorhand een mislukking omdat ik de eindscene niet kon realiseren. Van een echte montage is het nooit gekomen, behalve een proefmontage voor een eerste indruk. En die heeft al die jaren op een vhs-band gestaan en vorige week heb ik die kunnen digitaliseren, met dank aan Peter Scholten. Met een paar kleine bewerkingen, met dank aan Martin Rep, staat het nu op YoiTube en is het te zien.

De video duurt bijna veertig minuten en is best wel een hele zit. De kijker moet maar zien of hij het allemaal trekt, maar het is hoe dan ook aardig omdat ik zelf royaal in beeld ben en aan het woord kom.

En wat moet je er dan verder van denken? Genoeg, ook actueel.

Ik kan er niet meer onbevooroordeeld naar kijken.

Ik sta nog steeds achter het idee en de uitvoering was van minder belang. Je kan de video hier bekijken, of op de onderstaande link op YouTube eronder. Doe dat eerst en lees dan daarna het vervolg met de toelichting die ik hieronder schrijf. En als je dan kijkt, zet het beeld op full-screen, het is geen videoclip.

De storing aan het begin hoort erbij! ;-)

De Steen - Den Haag 1995 - 40 minuten - YouTube

Toelichting op De steen en making of

Ik ben vroeger behoorlijk in de weer geweest met scenario's, maar echt ver kwam ik niet. Te weinig fantasie, of juist te veel, en niet in staat om dialogen te schrijven. Wel af en toe een aardig idee, maar daar bleef het bij.

Op een middag eind augustus 1994 zit ik in de trein van of naar Amsterdam. Ik lees wat kranten die in de trein liggen en mijn oog valt op een klein berichtje in Trouw. Op 20 augustus had een nazaat van Johan de Witt op zijn sterfdag een bloemetje gelegd bij het standbeeld van Johan de Witt op de Plaats in Den Haag, de datum toen Johan en zijn broer Cornelis werden vermoord in het rampjaar 1672. De man, ene heer Vermeulen, ziet tot zijn ontzetting dat het beeld met een groot zwart doek is ingepakt en dat mensen bezig zijn om het te filmen. Hij zag dat als een provocatie en belde de politie. Er was een Canadese kunstenaar/filmer bezig om het ingepakte beeld te filmen voor een kunstproject. Hij had al andere beelden in Den Haag op die manier vastgelegd. En het was louter toeval dat nu op 20 augustus het beeld van Johan de Witt aan de beurt was. De nazaat geloofde het niet en zo kwam er een klein berichtje in de krant, nog geen tien regels.

Ik zat in de trein en mijn gedachten gleden over het mooie toeval, een onderwerp waar ik altijd al in geïnteresseerd was en nog steeds ben. Hoe of wat weet ik niet meer precies, maar al snel had ik de contouren voor een docu-drama voor ogen en waar ik veel in zou kunnen stoppen. Ik was opgewonden. De kern was dat ik aan een video dacht waarbij die samenloop van omstandigheden bij het beeld de ontknoping zou worden. Ik zou het incident verfilmen en dan vanuit een bepaald perspectief naar de herdenking toewerken. Binnen een paar dagen had ik de basis voor een eenvoudig script. Niet te ingewikkeld en eigenlijk alleen maar een aantal lange interviews met wat figuren. Ik weet dat ik het simpel moet houden om de kans op realisatie groot te houden.

Ik heb me altijd aangepast aan mijn beperkte mogelijkheden, ik ben ook geen filmer. En het zou een docu-drama worden. Het moest er min of meer uitzien alsof het een home-video was, maar je mocht ook zien dat het gespeeld was. Een beetje een schimmige combinatie van echt en onecht, ook dat was toen een thema waar ik me mee bezighield. En dat gold ook voor nieuwe media en de ontwikkelingen in de beeldende kunst, zoals de opkomst van installaties en het werken met film. Wie had er nog zin om te schilderen? De teksten die ik schreef waren ergens ook grappig bedoeld (en shots van Den Haag!) en een beetje een kritiek op de ontwikkelingen. En ergens was mijn conclusie dat je maar beter gewoon kan blijven schilderen als kunstenaar en gruwelijk geweld is van alle tijden.

En ik kon ook nog mooi wat parodiëren op het werk van Peter Greenaway: op het beeld van het werkpaard had ik met krijt ROSA geschreven, is helaas niet goed te zien op de video. Een verwijzing naar de opera Rosa van Greenaway, a horse-drama. Peter Greenawy was een filmer waar ik aanvankelijk helemaal weg van was, maar later toch terzijde schoof wegens te veel intellectualisme en bloedeloosheid (dan liever Alejandero Agresti; vlees, bloed en liefde, Haags Filmhuis, Kees Kasander en Denis Wigman). Wat dat aangaat is de video al weer gedateerd kwa inhoud. Maar ik kon er nog veel meer in kwijt: mijn liefde voor de stad Den Haag, low-life en high-brow, interesse in geschiedenis, mijn passie voor alcohol en nicotine, enzovoorts. Maar allemaal details (de aankomende trein) die niet iedereen zal opvallen. En moet je dat allemaal weten om zo'n video te waarderen?

En zonder het toen te weten, maar wel bewust voorspellend, hing het docu-drama (weer, denk aan Pieter Verhoeff) in de lucht. Niet veel later kwam de film Zusje uit van Gerrit Jan Westdijk met Kim van Kooten en nog iets later de 20-minuten-docu's van Arjen Ederveen. Ik zat er nog voor. En mijn film zit natuurlijk ook voor de moord op Pim Fortuyn en Theo van Gogh ...

Maar goed, om een lang verhaal kort te houden. Het Kunstkanaal in Amsterdam wilde de film wel financieren en ik zou hem gaan maken. Het zou niet veel kosten, nog geen 1.000 gulden en dat is vooral opgegaan aan eten en drinken voor mij en de twee crewleden. We hebben het naast de spelers met zijn drieën gemaakt, met Marco en Edo. Zij hadden de foto-vakschool gedaan, video, en waren freelancers. Het waren ook goede vrienden en ze kregen niet betaald, behalve het eten en drinken. En afwisselend was de een cameraman en de ander geluidsman. En ze dachten mee om het allemaal voor elkaar te krijgen. We zouden de video in de eerste week van januari 1995 opnemen en wat ook gebeurde. Op de slotdag, op een zondagmiddag, zou dan de eindscene bij het beeld worden opgenomen. Het moeilijkste onderdeel, maar omdat het zo slecht weer was met harde wind en ijsregens heb ik dat de zaterdag daarvoor moeten afblazen. Ik had ook een crane gehuurd voor mooie beelden en ik vroeg me ook af of ik geen toestemming moest vragen voor het inpakken van het beeld. Het zou improviseren worden.

Ik was steeds in de veronderstelling geweest dat het Kunstkanaal (Ruud Backx) de video snel daarna zou uitzenden, maar dat bleek niet het geval. Het zou op zijn vroegst in het najaar zijn. Dat was niet de bedoeling gezien nog het andere einde van de film: er zou live worden overgeschakeld naar de Plaats voor een kunstperformance met een guillotine en de hervonden herdenkingssteen. De schakeling zou je nog zien, maar al gelijk zou het beeld op zwart gaan en was de film afgelopen, zonder credits. De film zou ergens als een nachtkaars uitgaan. Had ik geen probleem mee, vond ik juist leuk om de kijker te irriteren met waar hij dan naar heeft zitten kijken. En niemand zou snappen dat de herdenkingsscene daarvoor gebaseerd was op de werkelijkheid. Het zou juist gezien worden als wat slappe fantasie. Maar dat was nu juist allemaal de bedoeling, ook door gebrek aan meer mogelijkheden. Het was wat het was.

De grote eindscene op de gedenkdag van de moord op de gebroeders De Witt werd uitgesteld en later afgesteld. En ik zou ook nog de scene met de kunsthistorica helemaal over moeten doen met iemand anders (Ik had Saskia Hamel in gedachten, mooie arti-vrouw en stem. Was de gebrouilleerde rechterhand geweest van Ruud Backx van het Kunstkanaal en de vrouw -toeval- van Hans Vandenburg. Ik kende haar van het Kijkhuis. Misschien ook een onverstandige keuze.). In ieder geval, de moed zakte in mijn schoenen. En tot overmaat van ramp ging de man die de nazaat speelde voor een paar jaar naar Zuid-Amerika en nog wel meer beren op de weg. Al met al is het er verder niet meer van gekomen. Ik maakte al wel snel een proefmontage die nu op YouTube staat. Goed dat ik dat toen al gedaan heb, jammer dat het nooit tot een bevredigend werkstuk is gekomen. En ook nu voel ik me weer als het kind dat een tekening heeft gemaakt. Niet geslaagd, maar ik kan er toch nog van genieten. En vooral het genot dat je een complex idee in je hoofd hebt en dat het dan gerealiseerd en gematerialiseerd kan worden. Ja, ondanks alles ben ik tevreden.

Tot zover en geef de film een kans.

De steen is de MacGuffin.

Making of

Tot slot schrijf ik hieronder een groot aantal korte stukjes over de making of van De steen. Dat doe ik ook voor mezelf en om het voor eens en altijd vast te leggen. En geweldig dat YouTube bestaat om het alsnog te kunnen laten zien en te archiveren.

- Ik had het script geschreven met in mijn achterhoofd de hoofdrol voor een kunstenaar van begin twintig. Om precies te zijn een jonge fotograaf, Lars, die ook in het Filmhuis werkte. Ik wilde hem ook vragen om de rol op zich te nemen. Maar toen dat aan de orde was, vertrok hij met kerst voor een paar maanden naar Oost-Europa. Exit Lars. Maar wie dan wel? Uiteindelijk leek het de beste oplossing om het zelf te doen. Dat was ook praktisch en ik kende die teksten goed. En niemand hoede de teksten letterlijk te kennen, gewoon improviserend en naturel reproduceren. Ik had zelf geen enkele ervaring met acteren, maar het was ook meer de rol van een interviewer. Achteraf was het geen slechte zet dat ik het zelf deed en zeker niet nu twintig jaar later. Is het toch ook een soort ego-document geworden.

- De schilderijen aan het begin van de kunstenaar waren van Thomas, we hebben ook daar in zijn huis gefilmd voor de beginscene met de spiegel en later de telefoonscene.

- Er zitten ook allerlei soorten camerashots in die worden gebruikt in de film, waaronder het dolly-shot en op het eind zou ik een crane gebruiken voor een mooi shot op de Plaats en het beeld van De Witt. Dat is er niet van gekomen.

- We hadden een productiekantoortje. Dat was een tafeltje in koffiebar Vienna dat midden op de Plaats staat. Een aardig, vierkant gebouwtje met veel glas, midden op het plein. We konden daar op rekening eten en drinken en we konden stroom gebruiken. Ging allemaal heel goed en prettig. Ook de hele samenwerking verliep soepel en relaxed, terwijl ik toch een stressfazant was.

En we hebben heel veel plezier gehad en veel gelachen. Mooie tijd. 's Avonds gingen we doorgaans naar een pizzeria voor een hapje te eten en op de slotavond gingen we naar San en Des, ook met Alex erbij. Ook de ruwe beelden bekijken en dolle pret. Ergens zou een making of van de hele productie nog leuker zijn geweest dan de film zelf. Maar dat is zo vaak het geval.

- Dan is er een lange sequentie door de stad. Beetje random gekozen. De tramrit zat er ook in omdat er veel historische tramfilms zijn in Den Haag. Dan zie je beelden gemaakt van een bepaalde rit door de stad, gefilmd door de voorruit van een oude tram. Curieus genre, maar zo zitten er meer kleine dingetjes in. Zoals de aankomende trein dat het eerste filmbeeld was uit de geschiedenis. Gekozen voor Den Haag Centraal omdat winkelcentrum Babylon er naast lag. Er zaten allemaal niet veel keuzes achter, alles was redelijk random, daar gaat de film ook over. En tijdens de tramrit passeren we al het beeld van Johan de Witt, maar dat heeft dan nog geen betekenis.

- De looptocht door de stad. In de Schilderswijk weer een beeld, van het werkpaard. Dan langs snackbar Spinoza en het beeld van Spinoza en zie je nog duidelijk het hoerenstraatje, de Doubletstraat. Moest erin. Een beetje een langdradige grabbelton. Maar ik wilde ook vertragen en rekken. En bij het beeld van Spinoza staat een bankje. Daar hebben Lester en ik menige warme zomeravond uren gezeten met een biertje en een blowtje. De biertjes kochten we bij de snackbar die even in beeld komt.

- De gokker in het eethuisje was Martin, die kende ik van het Paard. Zou dat prima kunnen doen, maar hij kon geen tekst onthouden en het reproduceren. Uiteindelijk de tekst, handgeschreven naast de gokkast gehangen. Heel wat takes genomen en de beste gekozen. Het gaat over toeval en een gokkast is ook een toevalsmachine. Martin kreeg ook niet betaald, wel een etentje na afloop, maar hij had toch ruim 50 gulden uit die kast tijdens het draaien weten te halen. Toch een leuk meevallertje.

- De scene met de zwerver moest een hoogtepunt worden aan het begin. Ik had het geschreven voor mijn goede vriend Lester en omdat wij beiden een grote fan waren van twee bekende Haagse figuren met heel platte humor, Kees Wilson en Ton Limburgia. Lester kon die teksten goed nadoen en er zaten allerlei uitspraken van de twee in de scene. Lester speelde toen ook een slechterik in Goede Tijden Slechte Tijden en was wel een bekende Hagenees. En kwa kleding zag hij er altijd zo uit, jaren veertig. De zware overacting vond ik geen bezwaar, integendeel, het haalde het documentaire-karakter ook weer onderuit.

Ik wilde de scene per se doen op de Lange Vijverberg. Het mooiste stukje Den Haag dat ik ken, heel veel over gelopen. Het mooiste plekje dat ik überhaupt ken. Dat moest erin. En er lag op de draaidag een mooi pak sneeuw: een cadeautje en ziet er fantastisch uit, hoogtepunt. En dan een lange rijder naar het bankje waar de zwerver zit. De rijder is met een rolstoel opgenomen. Een geluk dat er nauwelijks tot geen voorbijgangers waren. Het is ook Den Haag, slaapstad nummer 1. En ik wilde een lang shot. Dus meerdere malen herhaald en Lester werd steeds beter in zijn ge-orakel.

Geweldig dat we dit ooit hebben kunnen doen. Verder niet uit te leggen. En het was een zware knipoog naar Koot en Bie, onze humorhelden. De scene later in het café was meer een hommage aan Wim T. Schippers. Het zit er niet opzichtig in, maar voor mij was een en ander zeker bedoeld met humor. De hele video zelfs.

- De zwerver wijst naar een herdenkingssteen die naast de Gevangenpoort had gelegen (de hand van het standbeeld van Johan de Witt wijst daar ook naar). Dat was ook daadwerkelijk zo, maar bij de herinrichting was die een paar jaar daarvoor gestolen en er kwam niets voor terug. Dat heb ik altijd jammer gevonden en zo kwam die steen ook in het verhaal. Later koop ik de steen, en de steen zelf, loodzwaar, heb ik gevonden op een parkeerterrein van Artis in Amsterdam. Was nog een toer om naar Den Haag te vervoeren. De steen was later ook een soort teaser die nooit zou worden ingelost. Een los eindje. En de titel, De steen, belooft natuurlijk ook van alles. Maar onterecht. Irritainment. En de plek waar de steen had gelegen was niet de plaats waar de gebroeders zijn vermoord, maar aan de overkant bij de Hofvijver waar de historicus zijn verhaal doet.

- En het monument van Plein 1813 was al in beeld en nu ook het beeld van Johan van Oldenbarnevelt.

- De nachtelijke autorit over het Spui was gewoon met een taxi, een kort ritje en door de voorruit filmen. Bewust voor het Spui gekozen zodat het Filmhuis en Stroom langskwamen. Valt niemand op.

- De scène met de kunstschilder was in café De Zwarte Ruiter, een vaste pleisterplaats destijds. En toevallig speelde die avond Hans Vandenburg met een bandje. Ook even meegepikt en zo zat er nog wat Haagse rock-'n-roll en live-muziek in. Mooi meegenomen. Die avond is het flink gaan sneeuwen en wat de volgende dag mooi van pas kwam.

- De scène met Jan de kunstschilder op zijn atelier ging prima. Ook hij had weer een sigaret in zijn mond. En hij deed mee onder zijn eigen naam. Hij was ook echt bezig met het onderwerp, was meer docu. Maar de teksten die hij sprak had ik helemaal uitgeschreven. Prima gedaan.

- Er was iemand nodig die de historicus van de Gevangenpoort zou spelen. Ik had hiervoor Erik benaderd, die ook echt historicus was en in het Haags Filmhuis werkte. Hij was daar geknipt voor en wilde meedoen. Maar toen wij 's ochtends in Vienna op hem wachtten, kwam hij niet opdagen. Bleek doodziek op bed te liggen met een zware griep. Maar wat nu? Mm. We zitten daar aan het tafeltje en door het glas zie ik vanaf het Noordeinde een bekende tegemoet komen. Carly van de bridgeclub. Hij heeft een zware jas aan en een bontmuts op. Hij is een Zappa-fan en zo ziet hij er ook uit. En een prima Haags accent. Dat is hem, dacht ik. Ik naar buiten en hem binnen gevraagd. Een en ander uitgelegd en hij wilde wel meedoen. Hij kreeg een uurtje voor de teksten en toen zijn we gaan opnemen. Geen problemen en makkelijke oplossingen. Zo ging dat en het is kenmerkend voor de hele video.

- Voor de nazaat had ik via mijn zus een oudere man geregeld van een amateur-toneelvereniging. Ik had hem uitgenodigd aan het tafeltje in Vienna, maar ik zag het helemaal niet met de man zitten. Ik wilde een natuurlijke, wat bekakte Hagenaar. Dat was hij niet. Later de man moeten afzeggen en daar was hij helemaal niet blij mee. Inmiddels dacht ik aan wel een goed figuur, een man die ik uit café de Paas kende, Bernard. Hij wilde meedoen en heeft zijn rol prima gespeeld. Ook met wat eigen inbreng. De tussenshots met beelden van De Witt hadden we opgenomen in het Haags Historisch Museum. En ook hier zat wel humor in, maar het was weer allemaal vrij lang uitgesponnen. Er komt geen eind aan en waar gaat het naar toe? De kijker is mogelijk al in slaap gevallen of ergert zich. Dat geeft niet, ik ga vrolijk verder.

- Voor de scène in het HCAK, Haags Centrum voor Actuele Kunst, heb ik Desmond ingeschakeld als wat neurotische kunstenaar. Eerst had ik het opgenomen met mijn zwager, maar dat vond ik niet goed. Met Desmond was ook niet geweldig, maar ik moest verder. En de kunstenaar die de beelden had ingepakt had dat ook bij het HCAK gedaan. Ik had contact met ze en ze hadden nog het grote zwarte doek liggen en dat ik voor de eindscène mee naar huis had genomen. Jaren later heb ik het met het grof vuil meegegeven.

- Café De druif heette in het echt de Limburgia bar met als cafébaas Ton (Dunne Bierkade). Het was voor Lester en mij een bekend nachtcafé waar we heel wat uurtjes hebben doorgezakt. En Ton was geweldig met zijn humor. Daar moest ik een keer wat mee doen. Nu dus en hij wilde meewerken. Maar ook hij had moeite met de teksten die hij mocht aanvullen met eigen improvisaties. Paar keer gedaan, ook weer alles in een take, en het ging totaal niet. Hij zat helemaal onder de stress. Toen een paar whisky's gedronken en toen moest het toch echt gebeuren. Ik heb de beste take uitgekozen en was er wel tevreden over. Historische opname in verband met het Haagse nachtleven.

Het café bestaat niet meer. Op de achtergrond hoor je wat muziek, pas achteraf erin gemonteerd en het eindigt met Get it on van T-Rex. Dat was ook letterlijk bedoeld: de film schiet maar niet op. Een knipoog voor de getergde kijker. Er zitten verder nog drie stukken muziek in. Een mopje klassiek, een vrij onbekende track van Miles Davis met John Lee Hooker uit de cultfilm The Hotspot van Dennis Hopper en het nummer Inner City van Neneh Chery. Het pept een montage geljk op.

- Voor de kunsthistorica had ik een mooie, arti-dame in gedachten. Om allerlei praktische redenen koos ik voor Sandra. Konden we het ook rustig bij haar thuis opnemen. Maar dat lukte dus helemaal niet. Uren geprobeerd met de teksten, maar er kwam niks uit. Het is dan toch nog moeilijk zo voor de camera. Ik zou het later met iemand anders overdoen, maar voor de proefmontage de beelden zonder stem gebruikt. De voice-over is van Liesbeth, mijn toenmalige vriendin. Door een mankementje is de geluidsband iets sneller, dus de stem wat hoger. Maakte toen niet uit, het ging om het idee en de tekst. De beelden van Ingrid Bergman uit Casablanca hadden ook geen betekenis. Maar wat eigenlijk wel? In een toevallig verhaal kun je alles gebruiken om een zogenaamde link te leggen. Er zit veel suggestie in, zoals ook hoe dat met die guillotine gaat en de film heet De steen ... De toeschouwer zoekt het maar uit.

- De computer-animatie was gemaakt door Thomas, wiens werk ik als schilder had gebruikt. En dan nadert de ontknoping van de eindscène op de Plaats waar de nazaat zijn bloemetje legt en de kunstenaar het beeld staat in te pakken. En is het relevant om te weten dat het echt is gebeurd? Is het relevant voor een video om er, zoals nu, een heel verhaal bij te schrijven? Tja, het is niet anders, want ik heb niet anders. Na de eindscène zou worden overgeschakeld voor de performance met de guillotine en de steen. Over hoe en wat heb ik nooit na hoeven denken, want dat zat niet in het script. Met een storing zou de film aflopen. De nachtkaars is gedoofd.

- Voor de eindscène op de Plaats, die niet door is gegaan, zou dus de nazaat een bloementje leggen en ziet hij dat het beeld is ingepakt. Is dus echt gebeurd en de man had de politie gebeld. Voor de grote scène was daardoor ook politie nodig. Die wilde ik niet vooraf vragen, maar tijdens het opnemen zelf bellen omdat het beeld was ingepakt en wat er op de Plaats aan de hand was. En dan van een afstand filmen. Jammer.

En wat er nu staat is de proefmontage, inclusief de wapperende strepen aan het begin. Later als alles op band zou staan zou ik met een professionele editor (en met advies van Willem van de Sande Bakhuyzen) de film gaan monteren bij het Kunstkanaal. De montage met muziek en voice-overs heb ik in een dag, houtje-touwtje, op een vhs-band gemonteerd. Met drie Haagse standbeelden; Spinoza, Van Oldenbarnevelt en De Witt ... En het beeld van het werkpaard in de Schilderswijk.

En nu, na bijna twintig jaar, staat het op YouTube en nu met een dubbele nachtkaars. Er zitten een aantal leuke dingen tussen en die vooral aardig zijn voor diegenen die hebben meegedaan en voor nog wat bekenden. Ik kan dit project nu eindelijk afronden met de upload en deze lange toelichting. Ik zet het van me af en richt de blik weer vooruit.

Dank voor de aandacht.

Met vriendelijke groet,

DirkJan

(Amsterdam - Den Haag 1960)

;-)

En ja, ik was producent, regisseur, scriptschrijver en hoofdrolspeler. Maar ook toeschouwer. Precies zoals in een droom.

Toegift 1: Aaf en Mees - Geboorteclip Aaf - 2000 - YouTube

Toegift 2: Mees + Aaf - Screenprints foto-album - 2014

Toegift 3: The Rolling Stones - Live Kurhaus - Eigen reportage - 1964 / 1994 - YouTube

Toegift 4: The Black Crowes Live in Paradiso - 1993 - Met eigen reportage - YouTube

Toegift 5: Let's Party! - Feest verhuizing Haags Filmhuis - Denneweg / Spui - 1993 - YouTube

DirkJan Vos - d.vos35@chello.nl