( klik op logo voor HOMEPAGE )

het is

20th Century Fox Fanfare

__

Als jong kind leerde ik door mijn moeder veel kinderversjes en kinderliedjes en al op jonge leeftijd werd mijn interesse voor de poëzie voor volwassenen gewekt. Mogelijk de eerste gedichten die ik las waren van Cornelis Vaandrager waarvan we een bundeltje uit 1967 in de kast hadden staan. Ik zal toen ongeveer een jaar of zeven, acht zijn geweest toen ik met verwondering zijn korte gedichtjes las, vooral die over de kroketten vond ik heel grappig en niet veel later bladerde ik ook wel in een dikke bloemlezing van Lucebert die wij thuis hadden. Wonderlijke woorden, wonderlijke taal, maar ik vond het wel bijzonder allemaal, misschien zelfs wel magisch.

+

De kroketten in het restaurant
zijn aan de kleine kant

+

C B Vaandrager
uit: Gedichten - 1967

Cornelis Bastiaan Vaandrager - (Rotterdam 1935 / 1992) - Wikipedia

(De twee tekstregels staan ook te lezen op een muur in Hotel New York op de Wilhelminapier in Rotterdam.)

__

Trompetsolo Godfather-thema Nino Rota

Portret van mij rond 2000 geschilderd door Selma Schepel bij een workshop waar ik model moest zitten. Selma was schrijfster, columniste in Trouw en astrologe, Ze overleed in 2015 bij Hoorn door een fietsongeluk. Ze woonde in IJmuiden, werd 66 jaar en liet twee dochters achter.

Ik ken(de) Selma totaal niet, maar na afloop van de workshop gaf ze het schilderij aan mij. Later heb ik het aan mijn zoon gegeven die het graag wilde hebben voor zijn jongenskamer. Ik had er al een digitale foto van gemaakt voor internet en de afbeelding staat op de pagina met mijn bio-story A Swinging Safari - (1984-1994). Wat jaren geleden kwam ik tot een verbaasde ontdekking dat mijn portret ook op het 'virtuele museum' van Rob Scholte staat, die tot niet zo lang geleden ook nog een fysiek museum in IJmuiden, pardon, ik bedoel in Den Helder had. Bij de afbeelding heeft hij ook een lang fragment uit mijn bio-story gezet, een lange passage over Den Haag en niet vreemd, want hij heeft daar nog aan de Vrije Academie gestudeerd. Rob Scholte is in het verleden nog een paar keer op mijn pad gekonen. Wonderlijk, maar in toeval geloof ik niet meer, Rob ook niet.

Fragment A Swinging Safari (1984/1994) met portret - DirkJan Vos - Rob Scholte Museum

Predestinatie en Rob Scholte - KladBlokkje - De Jongenskamer

Bio Story - A Swinging Safari - 1984/1994 - De Jongenskamer


Ik, of jazz is & poëzie met @fonolog

DirkJan Vos - d.vos35@chello.nl

Amsterdam - Den Haag 1960

In a sentimental mood

In a sentimental mood /1962 - Duke Ellington, piano (en compositie uit 1935) & John Coltrane, tenorsaxofoon - Aaron Bell, bas - Elvin Jones, drums

Tweetje uit 2020

Weetje. Er zijn in Nederland 3 dichters met de naam Marsman, maar zijn geen familie van elkaar. De eerste was Hendrik Marsman (Zeist, 1899 – Golf van Biskaje, 1940), Hendrik Jan Marsman, alias J. Bernlef (Sint Pancras, 1937 – Amsterdam 2012) en @liekemarsman (Den Bosch, 1990).

IK hou van mensen. Als kind was ik al het liefst op straat om met andere kinderen te spelen en tijdens de middelbare school kon ik al uren bomen met vrienden over muziek, literatuur, poëzie en alle andere onderwerpen in de wereld. Later werd ik een kroegtijger die graag met vrienden uit drinken ging, maar ik ging ook regelmatig alleen op stap en pad om in cafeetjes aan de (rafel)randen van Den Haag en Scheveningen met onbekenden aan de bar te ouwehoeren en vooral om levensverhalen aan te horen. Ik kon daar zeer van genieten, want ik hou van mensen.

Al van jongs af aan ben ik een generalist, een alleseter, letterlijk als smulpaap en figuurlijk. Ik hou van de wereld van letters, maar ook van cijfers, van taal en computers, van muziek en geschiedenis, van beeldende kunst, moderne dans,, mode, fotografie, wetenschap, musical, architectuur, enzovoorts. Ik zou wel een homo universalis willen zijn, maar nog liever een homo virtualis (*).

Apocalypse Now


Links Francis Ford Coppola in een cameo als oorlogsverslaggever in Apocalypse Now

Ik hou ook van bewonderen, het bewonderen van met name kunstenaars en muzikanten. En dat betekent dat ik behalve alles van hun werk wil kennen ook zo veel mogelijk van hun leven. En zoals ik (met name vroeger) gek ben op fictie in romans en films, zo dol ben ik ook op non-fictie en met name biografieën en documentaires.


Eleanor Coppola op de set van Appcalypse Now

In film is mijn favoriete regisseur Francis Ford Coppola die vooral bekend is van zijn 3-luik The Godfather, maar ook de maker van diverse andere meesterwerken zoals het surrealistische Vietnam-epos Apocalypse Now, gemaakt in 1976. Over dit magistrale meesterwerk maakte Francis zijn vrouw Eleanor tijdens de opamen op de Filipijnen uitgebreide notities over het krankzinnige productieproces. Ze maaktw er ater het boek 'Notes / On the Making of Apocalypse Now' van en werd ze tevens de co-regisseur van de indrukwekkende making-of documentaire over Apocalypse Mow met de ttel Hearts of Darkness: A Filmmaker's Apocalypse uit 1991. De titel refereert aan het boek van Joseph Conrad dat als uitgangspunt voor het script had gediend.


Links Sofia Coppola in The Godfather 1 (1972) - Rechts Sofia Coppola in The Godfather 3 (1990).

Ik kan beide films niet meer los van elkaar zien en noem ze altijd in een adem, Apocalypse Now en Hearts of darkness, fictie en de werkelijkheid, beide soms even interessant. De complementaire films tillen het fictieve meesterwerk naar een nog hoger plan, maar wat me ook fascineert dus is zijn vrouw hierbij betrokken was, net als zijn dochter Sofia een belangrijke rol kreeg in de Godfather-cyclus, eerst als baby in het eerste deel en als dochter van de nieuwe Godfather in het geweldige en zwaar onderschatte deel 3. In het werk van Coppola lopen zijn eigen leven en films soms door elkaar. Want zo is ook het leven, ook als kunstenaar en als je al dit soort persoonlijke achtergronden en verbanden eenmaal weet dan kan dat extra reliëf - tenminste bij mij - aan de waardering geven, zoals bij het herzien van een film als Apicalypse now.

Eind jaren 80 schreef ik een lang, maar zeer leesbaar dossier-relaas over Apocalypse Now en waar ik naast een gedetailleerde verhaallijn allerlei zijwegen insla die bij het maken en de receptie daarna van de film een rol speelden. Geschreven omdat ik bewonder, Francis Ford Coppola voorop.

Dossier-relaas Apocalypse Now - De Jongenskamer

Emotie-fictie

Eind jaren tachtig, ik liep tegen de dertig, heb ik me een tijd serieus bezig gehouden of ik meer met schrijven zou kunnen down. Ik heb me toen onder meer aan het schrijven van een aantal filmscenario;'s gezet, maar ook aan kort prozawerk en wat poëzie. Ik wilde wel per se over alles 'eerlijk' kunnen schrijven, maar kwam erachter dat ik teveel remmingen had om heel eerlijk te kunnen zijn en vond ik dat ik nooit een echte schrijver zou kunnen worden (voorzpver je dat bent, of niet) en een dichter voelde ik me ook al niet. Ik stopte met het project.

In die tijd schreef ik een kort gedicht met als uitgangspunt een onderwerp waar ik het het meest bang voor ben, voor zou zijn, Ik had toen nog geen kinderen en kwam daar op uit, dat er iets ergs met je kinderen zou gebeuren en met als groostte angst dat je een kind jong zou verliezen. Ik kreeg een ingeving en maakte het korte gedicht. Ik vond het ergens wel huiveringwekkend als ik het teruglas, maar hield me ook voor dat het wellicht toekomstig onheil zou kunnen bezweren als ik nog eens kinderen zou krijgen. En die kinderen kwamen er, maar ook de zorgen en de angsten, ik had niets bezworen.

Een paar jaar na de geboorte van mijn eerste zoon heb ik met wat branie het gedicht een paar keer op wat nieuwsgroepen van het internet gezet. Ik was toen enigszins conceptueel bezig en ik wilde dat het gedicht bij de lezers, de mensen die mij van de nieuwsgroepen kenden, de emotie zou oproepen dat ik dit echt had meegemaakt. Beetje gek achteraf, maar het had zeker effect. Mensen schrokken ervan en sommigen reageerden in de mail. Ik heb toen steeds gelijk geantwoord dat het fictie was en ik uit was op een emotie. Gek is lastig, toen al, hoewel ik ook nu met deze website ook geregeld met mijn stukken een emotie wil oproepen, een emotie die kan variëren van een troostende traan tot irritatie of regelrechte boosheid. Het is me dan om het even, een emotie ie een emotie,

Maar dat kan dus ook met poëzie, Je kan fictie schrijven en met de bedoeling dat de lezer denkt dat het autobiografisch is. Op mijn pagina met wat Dichtsels staat het gedicht ook, maar bovenaan astaat duidelijk dat de gedichten allemaal (conceptuele) emotie-fictie zijn. U bent nu vooraf gewaarschuwd, gerustgested, maar misschien toch nog even een koude rilling.

AUTOPSIE

Met twee metalen klemmen lag zijn hartje bloot
Het was stil en leeg geworden
Het klopte niet meer, alles was dood

En zo keek ik weg naar de witte en grijze tegels
die patronen vormden van grote en kleine vissen,
die elkaar omvatten en verslonden

Ik wist mij nietig te maken, o zo klein
draaiend in dit eeuwig uitdijend firmament
Maar in al dit alles was er niets,
maar dan ook niets dat mij kon troosten

DirkJan Vos
(alias FoxoF)

Wat dichtsels - De Jongenskamer

De lift naar het schavot - Miles Davis

Florence sur les Champs-Elysées

Ascenseur pour l'échafaud - Louis Malle - Parijs 1958 - Met Jeanne Moreau - Muziek Miles Davis (trompet), Barney Wilen (tenorsaxofoon), René Urtreger (piano), Pierre Michelot (bas), Kenny Clarke, (drums).

Lees meer:

Hoe ik in 1978 de jazz ontdekte - Ascenseur pour l'échafaud - Miles Davis - De Jongenskamer

Miles Davis en de modale jazz - Podcast Jazz Orchestra of the Concertgebouw - De Jongenskamer

Poëzie

__

De grijsaard en de jongeling

Grootsch en meesleepend wil ik leven!
hoort ge dat, vader, moeder, wereld, knekelhuis!

‘ga dan niet ver van huis,
en weer vooral ook het gespuis van vrouwen
buiten uw hart, weer het al uit uw kamer:
laat alles wat tot u komt
onder groote en oorlogszuchtige namen
buiten uw raam in den regen staan:
het is slecht te vertrouwen en niets gedaan.

alleen het geruisch
van uw bloed en van uw hart het gehamer
vervulle uw lichaam, verstaat ge, uw leven, uw kluis.
zwicht nooit voor lippen:
samenzijn is een leugen en alle kussen verraad;
alleen een hart dat tegen eigen ribben slaat
is een zuiver hart op een zuivere maat.

zie naar mijzelf.
ik heb in mijn jeugd
mijn leven verslingerd aan duizend dingen
van felle en vurige namen, oproeren, liefdes
en wat is het alles tezamen nu nog geweest?
over hoeveel zal ik mij niet blijven schamen
en hoeveel is er dat misschien nooit geneest?’

de jongen kijkt door de geopende ramen
waarlangs de wereld slaat; zonder zich te beraden
stapt hij de deur uit, helder en zonder vrees.

H. Marsman (1899-1940)
uit: Porto Nigra (1934)

+

Ik was al jong geïnteresseerd in gedichten en op de middelbare school veel gelezen en van alles tot me genomen, gulzig als een droge spons die in een emmer water wordt ondergedompeld. Ik werd vooral gegrepen door de prachtige, lyrische poëzie van Gerrit Achterberg, die nog steeds mijn favoriete dichter is, gevolgd door Hendrik Marsman en als 3e, experimentele, vrije dichter, Lucebert (Bertus Swaanswijk). Van Marsman kon ik als tiener zijn bekende gedicht 'De grijsaard en de jongeling' uit mijn hoofd voordragen, het enige gedicht dat ik van buiten leerde en dat begint met de regels, 'Groots en meeslepend wil ik leven.' Ja, dat wilde ik toen ook, maar wist toen nog niet hoe, dat kwam later vanzelf, hoewel er op mijn meeslepende jaren wel een en ander valt af te dingen, maar ze zijn geleefd.


Gerrit Achterberg

Van Gerrit Achterberg kwam ik al snel te weten dat hij behalve een tijd in Den Haag had gewoond, mijn moederstad en dat schept al een extra band, hij min of meer psychopathische trekken had en een vrouw, zijn hospita, met een revolverschot had vermoord. Daar keek ik enerzijds geschokt van op, maar anderzijds gaf dit biografische dieptepunt voor mijn waardering voor een deel van Achterberg zijn gedichten, die over dode vrouwen en het zoeken naar vrouwen die overleden zijn, ze ergens herkennen in het voorbijgaan een extra lading en verdieping gaven, ik vond de gedichten daardoor nog mooier. Voor neerlandici is dat vloeken in de kerk, want je zou poëzie helemaal los van de dichter moeten zien. Is dat zo? Ik vind van niet en kom erop terug, daar gaat dit relaas, mijn apologie over.

Bijenkorf

Lippen bewegen in een oertoestand.
De mensen gisten om u op te brengen
met vitusdansen. Hogepriesters plengen
een nieuwe odeur. Het reukoffer brandt.

Jongetjes jengelen aan moeders hand.
Winkeldieveggen, zakkenrollers mengen
zich in 't gedrang. Aan lange navelstrengen
speelt groot en klein patertje langs de kant.

Namen weerklinken door een microfoon.
Meneer Van Dam bevindt zich in de massa.
Elk ogenblik kunt gij er onder zijn.

Dan zal ik mij vervoegen bij de cassa
en naar u informeren voor de schijn
en aan de juffrouw zeggen waar ik woon.

Gerrit Achterberg
Ode aan Den Haag, 1953

Gerrit Achterberg - Wikipedia

+

Op het eerste gezicht heb ik het dan niet erg getroffen met Gerrit Achterberg als moordenaar en later las ik dat Hendrik Marsman voor de oorlog, hij overleed in 1940, een halve fascist was en van Lucebert weten we sinds een paar jaar dat hij in zijn jonge jaren een overtuigde antisemiet was en heulde met de Duitse bezetters door vrijwillig in een fabriek in Duitsland te gaan werken waar ze explosieven maakten. Een fijne top-3 met nobele poëten. Om Lucebert, Bert Swaanswijk, heb ik na het bekendmaken van zijn verleden nog druk gemaakt en vind ik dat zijn werk best nog gewaardeerd mag worden, maar niet zijn persoon waarvan een school in Bergen zijn naam draagt. Onbegrijpelijk dat de Lucebertschool weigerde om de naam te veranderen.

Niet lang daarvoor kwam ik erachter dat er een ook een aantal straten naar Gerrit Achterberg zijn vernoemd. Daar kwam ik pas zo laat achter omdat ik dacht dat zoiets ondenkbaar zou zijn, maar niets is minder waar, na zijn moord zijn er straten naar hem vernoemd. Ik vind ondanks zijn geweldige dichterschap dat die namen vervangen moeten worden, ik kan en wil de kunstenaar niet los zien van zijn kunst. Waarom zijn zo weinig mensen, neerlandici en critici, het totaal met me oneens en stellen ze kunst boven de ethiek en de moraal? Ik wil het te allen tijde over mensen hebben, ook kunstenaars met hun falen en feilen. Maar wel typisch dat ik met Achterberg, Marsman en Swaanswijk als lievelinsdichters 3 kunstenaars te pakken heb die alle 3 in meer of mindere mate niet deugden, dat zal geen toeval zijn en ontken dat dan ook niet en betrek het bij hun werk. Voor de beleving en waardering van kunst kunnen biografische gegevens een belangrijke aanvulling zijn. Dat lijkt me een gegeven.

+

Biografie Lucebert - Wim Hazeu - KladBlokje - De Jongenskamer

Ilja Leonard Pfeijffer VPRO Zomergasten / Lucebert - KladBlokje - De Jongenskamer

Hoogleraar Joosten vindt literatuurwetenschapper en SS'er Jauss geen 'lucebertje' - KladBlokje - De Jongenskamer

J. Bernlef en jazz

Sonny Rollins in Londen

begon met een blues
die geen blues bleek te zijn
maar zich ontspon tot Melancholy Baby
rookgordijn slechts voor de volgende song
Skylark verbleekt via Polkadots and Moonbeams
als een schaduw verdwijnend in glas
The song is You;

het publiek wordt zichtbaar
applaudisseert.

Een typische truc
niet de midvoor met de bal
maar de keeper
zich krabbend achter het oor
valt mij op
de man bij het scorebord
die zich even vergist en
de thuisclub het doelpunt wil geven
is voor mij van belang;
de uitslag is nieuws
en geen poëzie

De wetten van het mes
zijn niet die van het woord
verlengstuk van het oog
waardoor het zichtbare
onzichtbaar wordt
d.w.z. u denkt de blues
maar het woord, het lied
bent u zelf.

J. Bernlef
uit: Gedichten 1960 – 1990

+

- Sonny Rollins (1930) is een tenorsaxofonist en één van de laatste jazzlegendes die nog in leven is, maar hij kan door gezondheidsproblemen miet meer optreden. Hij begon op zijn elfde, en speelde al voor zijn twintigste samen met Thelonious Monk. -

Sonny Rollina plays for Bird (Charlie Parker) - Medley met oa My melancholy baby.

SONNY ROLLINS (TENORSAX)
KENNY DORHAM (TROMPET)
WADE LEGGE (PIANO)
GEORGE MORROW (BAS)
MAX ROACH (DRUMS)

J. Bernlef (Hendrik Jan Marsman) - Wikipedia

Marc van Oostendorp (@fonolog op Twitter)


Marc van Oostendorp (Rotterdam 1967) - Profielfoto Twitter @fonolog

Marc van Oostendorp (@fonolog) - Wikipedia

Wie ik ook bewonder is Marc van Oostendorp, taalkundige en hoogleraar Nederlands (en academische communicatie) aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Een grote taalkundige denker met een scherpe geest en een heldere pen. Ik mag me graag - nederig, de domme ignorant die ik vaak ben - aan hem optrekken, maar slaag daar bij lange na niet in om hem op zijn vakgebied ook maar enigszins te benaderen. Ik probeer ook simpel en helder te schrijven, maar mijn grote voorbeeld daarvoor was echter al veerl eerder Annie M.G. Schmidt(**). Ik ken haar werk zeer goed en vrijwel al haar boeken voor kinderen heb ik meerdere malen met heel veel plezier aan mijn kinderen voorgelezen en wat lezen haar teksten soepel voor, fantastisch!

Wat de Neerlandistiek aangaat is Van Oostendoip, ook onderzoeker bij het Meertens Instituut, hij is van alle markten thuis, van de taalkunde, fonologie (zijn specialisme) tot literatuur en poëzie. In zijn dagelijkse blogs op zijn eigen online magazine Neerlandistiek heeft hij mij onder meer enthousiast weten te maken voor Ilja Leonard Pfeiffer (die ook een dikke autobiografische 'roman' schreef, Brieven uit Genua en die bij veel critici door het biografische karakter (ik vond het geen roman, maar een regelrechte autobiografie, een ego-document) op weinig lof kon rekenen, ik vond volkomen onterecht en recenter heeft Marc van Oostendiorp mij op het spoor gezet van de dichteres Ida Gerhardt die bijzondere poëzie maakte en zelf overigens getekend werd door een getroebleerde jeugd en op latere leeftijd geestelijk verward raakte en onder meer paranoia werd.

+

Sonnet voor mijn moeder

Gij hebt, Moeder, dit leven zwaar gedragen.
Gelijk ik het zwaar draag. Wij zijn verwant.
Wij horen in dit stormbevochten land
van kavels, tussen dijk en stroom geslagen.

Ik heb uw gang: die driftige en toch trage
voetstap, die onverzettelijke trant.
Uw harde hand herken ik in mijn hand,
onwrikbaar om de schrijfstift heengeslagen.

Machtig zijn wij, in liefde en in haat.
Gij hebt u dóódgehaat, hatend het meest
uzelve, om de liefde die gij schond.

Ik ben genezen van het bitter kwaad.
En eer in stugheid, wie gij zijt geweest:
van mijn talent de donkere moedergrond.

Ida Gerhardt (1905-1997)
uit: Het levend monogram (1955)

Ida Gerhardt - Wikipedia

Maar Marc wees me op nog wel meer interessante onderwerpen en dichters. Maar als hij poëzie bespreekt dat laat hij zich niet echt uit met het geven van een (persoonlijk) oordeel en gaat hij ook niet in op de inhoud of context van een gedicht, maar bespreekt hij vooral de vorm. Ook interessant natuurlijk, zeker voor een wetenschapper, maar het heeft niet mijn grootste liefde en interesse, ik denk ook niet bij jongeren die hij graag aan het poëzie-lezen zou willen krijgen. Vorm was vroeger belangrijk, mogelijk ook door de voordracht van gedichten, maar nu? Een sonnet of een vrij vers, het is me om het even, als het me maar raakt de vorm heeft daar zelden enige invloed op.

Net als verreweg de meeste, zo niet alle, Neerlandici vindt hij biografische gegeven voor een analyse van een gedicht niet van belang. Niet alleen vanuit wetenschappelijk oogpunt, maar ik denk ook omdat hij niet in de levens van kunstenaars is geïnteresseerd, evenmin in geschiedenis en ook van beeldende kunst is hij geen liefhebber. Hij is zeker geen homo universalis en koketteert soms ook dat hij een zekere wereldvreemdheid heeft. Ik denk dat dat wel meevalt, maar door zijn monomane werklust zal ongetwijfeld veel langs hem heengaan waar gewone mensen wel aandacht en interesse voor hebben. Maar wat geeft dat? Niets. Maar ik zit anders in elkaar en kijk anders tegen de kunst en de poëzie aan., Geeft dat? Kennelijk wel, want taalkundigen worden er geïrriteerd en boos over.

Want ik ben wel voor het betrekken van context en biografische kennis van bijvoorbeeld een dichter bij zijn poëzie. In de taalwetenschap wordt een volgend onderscheid gemaakt en nu citeer ik van mijn KlladBlokje waar ik hier vaker over geschreven heb.

+

Ergocentrisme is de opvatting dat je (literaire) teksten alleen moet interpreteren op basis van de tekst en niet ook met biografische of andere (historische) kennis van de wereld. Daartegenover staat de egocentrische benadering die dat wel doet, Deze laatste school kent maar weinig aanhangers, maar ik ben er een van.

+

In 2020 heb ik op Neerlandistiek met diverse mensen, Neerlandici, maar niet met Van Oostendorp, hierover vrichteloos gediscusieerd en we van principièle mening verschillen. Maar het is natuurlijk niet zo dat je ieder gedicht en ik iedere dichter 'egocentrisch' kan analyseren, Een gedicht over de schoonheid van het strand bij Bergen aan Zee vereist geen kennis over de dichter om het te waarderen. Maar er zit sowieso al wel context in van Bergen aan Zee, met vlakbij bijvoorbeeld het kunstenaarsdorp Bergen. En dat het in Noord-Holland ligt, dat is iets wat ik nu eenmaal weet. Iemand merkte ook op dat als in een gedicht de dichter het heeft over een ceder in zijn tuin dit al kan wijzen op een draagkrachtige dichter en ceder ook kan verwijzen naar de Bijbel. Zeker en als het gaat om exegese van gedichten, dan zijn al die ergocentristen nooit te beroerd om allerlei Biijbelse verwijzingen wel te duiden. Dus heel consequent zijn ze niet. En voor de duidelijkheid, biografische gegevens kun je ook niet negeren als je ze /weet/, Zo weet ik dat Gerrit Achterberg een vrouwe heeft vermoord en dan vind ik het vrij bizar om /als je dat weet/ niet bij een analyse te betrekken. Ik doe dat wel en het verdiept mijn waardering voor een gedicht, het kunstwerk wint aan betekenis en kracht met kennis van de context en persoonlijke gegevens.

En nog een voor mijn belangrijk element voor een egocentristische analyse en waardering. We leven nu in het internettijdperk waar we alles over iedereen met een paar klikken kunnen vinden, geen kunstenaar of dichter is nog anoniem of onzichtbaar. En ook de kunstenaar, schrijver, dichter is tegenwoordig als persoon vaak inzet in het publieke domein, met name in de media. Er zijn steeds meer ego-schrijvers en -dichters die hun persoonlijk leven nadrukkelijk etaleren en exposeren in hun werk en in de media. Dat kan en moet je niet negeren en zeker jongeren zullen dat niet doen. Ik ook niet.

+

Eerder schreef ik al een kort stukje over Marc van Oostendorp.

Marc van Oostendorp - KladBlokje 2020 - De Jongenskamer

VOOR ARI - JULES DEELDER

Ari - Voorgedragen door Jules Deelder

Familieportret 1986 Annemarie Fok, Jules Deelder en Ari Deelder.

+

VOOR ARI

Lieve Ari
Wees niet bang

De wereld is rond
en dat istie al lang

De mensen zijn goed
De mensen zijn slecht

Maar ze gaan allen
dezelfde weg

Hoe langer je leeft
hoe korter het duurt

Je komt uit het water
en gaat door het vuur

Daarom lieve Ari
Wees niet bang

De wereld draait rond
en dat doettie nog lang

© J.A. Deelder

Uit: Renaissance: gedichten ’44-’94
Uitgever: De Bezige Bij, Amsterdam, 1994

Jules Deelder - Wikipedia

Vasalis

(M.) Vasalis (Margaretha (Kiekie) Droogleever Fortuyn-Leenmans) - Wikipedia

+

Vorig jaar heb ik op mijn KladBlokje een stukje gewijd aan Vasalis, de dichter die aanvankelijk niet wilde dat lezers wisten wie Vasalis was, ook niet of het een man of een vrouw was. Dat bleek natuurlijk onhoudbaar en weten we dat het het pseudoniem was van Margaretha (Kiekie) Droogleever Fortuyn-Leenmans .Ik heb altijd grote waardering gehad voor haar werk, maar pas vorig jaar kwam ik erachter dat ze een mystica was net als ik dat een paar jaar geleden ben geworden. Ik was eerst een rationele atheïst en zonder dat ik nu een religie aanhang of antwoorden heb over onze existentie, geloof ik niet meer in toeval en is ons bestaan meer dan een reis van geboorte tot dood. Vasalis dichtte hier ook over, mooi en herkenbaar. En dan las ik ook nog dat ik op dezelve middelbare school zat als zij, het Nederlands Lyceum in Den Haag, de plek waar ik in de jaren zeventig voor het eerst met haar werk kennismaakte met haar bekende bundel Parken en woestijnen. Ik schreef al, Toeval bestaat niet.

Fragment uit het gedicht Drank, uit Parken en woestijnen, 1941. Overduidelijk geschreven door een vrouw. En let op de gelijkenis met de regel van Lucebert (ook een pseudoniem van één woord) die hij jaren na Vasalis schreef: 'Er is een grote norse neger in mij neergedaald - die van binnen dingen doet die niemand ziet - ook ik niet want donker is het daar en zwart'. Beiden hielden ook van jazzmuziek.

Drank

[+++]

In mijn binnenst stampen beesten,
snuiven paarden, ruisen bossen,
slangen schuiflen door de mossen,
negerstammen vieren feesten.
Port of sherry… liever thee?
Ja mevrouw, of eiglijk… nee.
Spiernaakt duik ik in een meer.
Graag, een halfje… o, niet meer!

[+++]

Hieronder een linkje naar een stukje van mij over Vasalis uit 2020 en weer over de discussie (gevoerd op Neerlandistiek in de reactiepanelen) of je (biografische) externe gegevens buiten de tekst van een gedicht mag gebruiken. Ik vind van wel, maar sta vrijwel alleen.

Herfst - Vasalis - KladBlokje - De Jongenskamer

A night in Tunesia

De bebop-classic A night in Tunesia van Dizzy Gillespie uit 1942 is wel mijn favoriete jazzplaat en dan met name in de uitvoering van Charlie Parker en Miles Davis uit 1946. Die kan je zo horen, maar eerst een live-versie met Dizzy en de Cubaan Arturo Sandoval (ook trompet, maar is eveneens pianist) in Havanna in 1985. Gillespie heb ik helaas gemist op North Sea Jazz in Den Haag, maar Arturo Sandoval heb ik daar wel een keer zien optreden en ook nog eens op een zondagnamiddag in het piepkleine theatertje Pepijn ... Den Haag, je tikt er tegen en het zingt, het zong ...

Dizzy Gillespie - Wikipedia

+

In 2010 kreeg Benjamin Herman 3 dagen Carte Blanche in het Concertgebouw van Amsterdam. Op 7 augustus deed hij toen met Piet Noordijk een saxofoonbattle en speelden ze een puike en energieke versie van A night in Tunesia met een geweldige drummer (Wie was dat?).

Het hele concert is op Radio 6 uitgezonden en heb ik destijds bij uitzendinggemist.nl deze track eruit geknipt en later op YouTube gezet. Benjamin houdt vooraf nog een geestige inleiding (hij is een grote jazzheld van mij) en mijn montage wordt afgesloten met een een kort gesprekje op Radio 6 op 28-12-2015 tussen Winfried Baijens en Benjamin. Radio 6 stond toen - helaas! - op het punt te verdwijnen ...

+

Mijke's Middag - Winnen verjaardagstaart 6 jaar Radio 6 in 2012 - A night in Tunesia - Charlie Parker / Miles Davis 1946 - Geluidsfragment mp3 - De Jongenskamer

+

Radio 6 verdwijnt! - Gevarieerde longread - 2015 - De Jongenskamer

I.M. Joost Zwagerman


Grafsteen Joost Zwagerman in Bergen (NH)

Joost Zwagerman - Wikipedia

+

Over Joost Zwagerman heb ik vorig jaar uitgebreid op Neerlandistiek gereageerd vanwege een boek dat zijn ex-vrouw over hem had uitgebracht. Joost is wel een generatiegenoot van mij en daardoor heb ik hem vanaf het begin gevolgd, vanaf de sleutelroman Gimmick! over het wilde Amsterdamse kunstmilieu uit de jaren 80 (Rob Scholte!). Ik ken ook een en ander van zijn poëzie, maar bovenal zijn essays en met name die over popmuziek. De laatste jaren van zijn leven was hij vooral populair door zijn innemende optredens bij De Wereld Draait Door. Ik heb hem ooit ontmoet in een Haags café na een voorleesavond van hemen na afloop genoeglijk met hem en de Haagse (humoristische) schrijver/dichter Adriaan Bontebal geboomd. (***)

+

Adriaan kende ik goed en woonde bij mij in de buurt in de Schilderwijk. Hij is in 2012 aam kanker overleden en ik heb later een pagina op Wikipedia over hem gemaakt. Hij was goed bevriend met mijn Haagse soulmaat Alex en ook met Joost Zwagerman.

Adriaan Bontebal (Aad van Rijn) - Wikpedia

+

Terug naar Joost. Pas bij zijn dood kwam ik stukje bij stukje meer over zijn privé te weten en dat alles wierp een heel ander licht op hem en ook wel op zijn latere poëzie. Zijn ex-vrouw schetst in het boek dat ze over hem uitbracht een nogal ontluisterend beeld van een man die lastig was, ruzie maakte, stalkte, geen interesse had voor zijn 3 kinderen (en bij zijn dood zijn nieuwe vriendin zwanger achterliet!) en ik kon bik dit alles niet anders concluderen dam dat hij manisch-depressief was, iets wat niemand hardop durft te zeggen, maar ik wel, want hij was toch niet gek? Nee?

Hij had ook een bizarre fascinatie voor getallen en op het einde van zijn leven werd hij religieus. Hij zal ongetwijfeld zijn zelfmoord uit wanhoop en tijdens een zwarte depressie hebben gepleegd, maar ik sluit niet uit stat hij mogelijk ook dacht dat hij naar een beter leven na de dood zou gaan. Maanden voor zijn dood had hij zijn archief aan het Literatuurmuseum geschonken, was er sprake van enige planning?

Ik vind dit alles relevante informatie die ik wil weten en ook inmiddels weet, ook al heb ik geen goesting om het boek van zijn ex te lezen. Ik wacht op de biografie waar Maria Vlaar mee bezig is. Bij zijn overlijden had Joost 9 romans en 9 dichtbundels gepubliceerd. Na zijn zelfgekozen dood verscheen nog een laatste bundel met postume gedichten, met op het einde onderstaand gedicht.

+

LIEF

Mijn lief, wees alsjeblieft
heel lief voor mij, nu God
mij denkelijk heeft uitgewist.

Mijn lief, blijf alsjeblieft
heel dicht bij bij. Misschien
wordt ik door God gemist.

Mijn lief, vertrouw ook
nu op mij. Ik ben niet weg,
God ademt mij. Mijn lief,
wees alsjeblieft heel lief
voor mij. Misschien heeft God
Zich in mijn dood vergist.

Joost Zwagerman
(1963 – 2015)

+

Meer hierover op mijn KladBlokje in een stukje uit 2020.

I.M. – J.Z. (In Memoriam Joost Zwagerman) - KladBlokje - De Jongenskamer

Tis eigenlijk allemaal poëzie.

FoXoF

All that jazz

+

Hoe van de trap te vallen.

Een solo van Monk. Als iemand die van de trap valt. Plotseling. Eerst loopt hij nog gewoon, een, twee, 3, vier; tree voor tree. Dan verstapt hij zich.een tree te weinig, een tree te veel, een denkbeeldige tree. De perfecte balans tussen zijn zich voorwaarts bewegende lichaam en de zwaartekracht, met de trap als een harmonica-achtig intermediair, in één klap verstoord. Een hand wappert wanhopig grijpend in de lucht, met de andere probeert bij weer vat op de leuning te krijgen. Hij kantelt half. Ho, dit gaat veel te snel. Als we de gebeurtenis in slow motion afdraaien zien we pas welk een fraaie dans hier ten beste wordt gegeven.

Fragment van J. Bernlef uit Hoe van de trap te vallen - Jazzverhalen - 2012

Thelonious Monk - Round midnight - Live

- Thelonious Monk was een pionier in de bebop, hij was een excentrieke geest en een zeer oorspronkelijke pianist en componist. Hij heeft 33 composities nagelaten. -

Thelonious Monk (1917 / 1982) - Wikipedia

+


Simon Vinkenoog (Amsterdam 1928-2009)

Thelonious Monk

dit is een straat van parijs
met een arabier in de zon
die langzaam slenterend werkloos
loopt te zijn een 1951-noordafrikaan
ting ting ting in de bleke zon
zonder geluid

dit onder water uitgesproken
vonnis ting ting ting
ternauwernood de oppervlakte rakend
en met een strofe in de franse taal:
je donnerais ma vie
toute entière
pour un petit rire confus et obscène
herinnert aan de dierentuinapen
met mondbekken harige benen
en ronde gladde achterhanden

die gretig alle kleuren willen grijpen wit en zwart
ting ting ting

Simon Vinkenoog
Atonaal(1951) - Bloemlezing diverse dichters (Vijftigers), samengesteld door Simon.

Simon Vinkenoog - Wikipedia

+

Brew Moore - Wikpedia

NO MORE BREW

Brew Moore, begenadigd tenor
uit de school van Lester Young,
stierf in Kopenhagen zoals
hij had geleefd – straalbezopen
geen stuiver op zak, met een
gebroken nek onder aan de keldertrap

Jules Deelder

My favorite things

My favorite things

Raindrops on roses
And whiskers on kittens
Bright copper kettles and warm woolen mittens
Brown paper packages tied up with strings
These are a few of my favorite things

Cream-colored ponies and crisp apple strudels
Doorbells and sleigh bells
And schnitzel with noodles
Wild geese that fly with the moon on their wings
These are a few of my favorite things

Girls in white dresses with blue satin sashes
Snowflakes that stay on my nose and eyelashes
Silver-white winters that melt into springs
These are a few of my favorite things

When the dog bites
When the bee stings
When I'm feeling sad
I simply remember my favorite things
And then I don't feel so bad

Tekst Oscar Hammerstein II, muziek Richard Rodgers - The Sound of Music

+

My favorite things - John Coltrane Quintet - Live 1965 - John Coltrane (sopraansaxofoon), Eric Dolphy (dwarsfluit), Elvin Jones (drums), McCoy Tyner (piano) en Reggie Workman (bas).

John Coltrane (1926 / 1967) - Wikipedia

Margit

Geschreven op 3 augustus 2006 op mijn weblog Malpertuis die maar kort heeft bestaan.

+


Margit Widlund - 1974 / 2001

Vandaag is het precies vijf jaar geleden dat een lieve, mooie, jonge vrouw verongelukte door een vrachtwagen op de Dam. Ik heb haar ruim vijftien jaar gekend en zien opgroeien van jong meisje tot jonge vrouw van 27. Een week voor het ongeluk heb ik haar nog gezien en kort gesproken. De afgelopen jaren is er geen week voorbij gegaan of ik dacht aan haar. Dat komt door de foto in de keuken en door haar oude poppenwagentje waar mijn dochtertje Aaf nog graag mee speelt. Ook hebben mijn kinderen -Mees en Aaf- beiden in hetzelfde rieten babywiegje gelegen als Margit en haar broer. Dat wiegje mochten we lenen van hun ouders, voor de voortzetting, de traditie, de verbondenheid tussen vooral Elle en de familie.

Ik heb Margit zien opgroeien, zonder haar echt goed gekend te hebben. Ik denk terug aan de gezellige en sfeervolle kerstdiners bij haar ouders. Met na afloop veel gezang en gelach rondom de piano. Ik sprak met Margit over muziek en over onze gezamenlijke liefde voor soulzangers en zangeressen. Margit kon zelf goed zingen. Toen Margit net een tiener werd hebben Elle en ik haar met haar broertje meegenomen naar haar eerste popconcert. Een optreden van Prince in de Kuip.

Elle heeft vroeger op Margit gepast en toen onze Mees werd geboren heeft Margit dat ook gedaan voor ons. Zo zagen we haar nog een paar keer per jaar. Want Margit ging op in haar vrienden- en vriendinnenclub. Altijd vrolijk, stralend, dol op haar familie, en het leek alsof ze maar niet volwassen wilde worden.

Arme, lieve Margit. Op zaterdagochtend gebeurde het en de weken er na waren één en al verslagenheid en ongeloof. En dan heb je inmiddels zelf ook kinderen. Hoe kon en kan het gebeuren.

Het is inmiddels vijf jaar geleden, maar Margit zie ik nog springlevend voor me.

Ze blijft voor altijd in mijn hart en voor altijd jong.

+

Er is een website over Margit die je hier kan bekijken.

http://www.margitwidlund.nl

Margit Widlund - 1974 / 2001 - www.margitwidlund.nl

__

I.M. Margit.

(Amsterdam, 21 februari 20-21)

My funny Valentine - Chet Baker

Van het debuutalbum van Chet Baker als zanger Chet Baker sings uit 1954.

My funny Valentine

My funny valentine
Sweet comic valentine
You make me smile with my heart

Your looks are laughable
Unphotographable
Yet you're my favorite work of art

Is your figure less than Greek
Is your mouth a little weak
When you open it to speak Are you smart

But don't change a hair for me
Not if you care for me
Stay, little valentine, stay
Each day is Valentine's Day

Tekst Lorenz Hart, muziek Richard Rogers.
Uit de musical Babes in arms uit 1937.

Een schitterende vondst als je 'unphotographable' laat rijmen op 'laughable'!

+

Chet Baker - (Chesney (Chet) Henry Baker jr. (Yale, Oklahoma, 23 december 1929 – Amsterdam, 13 mei 1988) - Wikipedia

Chet Baker 25 jaar geleden overleden - 13 mei 1988 - 13 mei 2013 - De Jongenskamer

Twitteren met @fonolog over poëzie

Onderstaande recente tweet-dialoog die ik startte met Marc van Oostendorp, @fonolog, (ik reageer niet meer op Neerlandistiek omdat het sinds een tijdje gemodereerd wordt) heeft wel wat weg van een schaakpartijtje, maar dan zonder winnaar. Op het einde meende ik @fonolog schaak te hebben gezet, maar in plaats van een antwoordzet heeft ie narrig alle stukken van het bord geveegd. Hij zal het wel allemaal anders zien, maar ik kijk anders tegen zaken aan, tegen poëzie en ook tegen deze twittterwisseling, mogelijk vindt ie mij dom en kortzichtig, maar in mijn interpretatie sloot hij wel af met een soort ad hominem, ik deug niet omdat ik geïnteresseerd ben in privé-zaken van anderen en dat uit de pen van iemand voor wie privé zo heilig is en dat verder niet interessant vindt, maar ik kreeg tot slot wel een persoonlijk verwijt op mijn bord gepresenteerd. De wereld op zijn kop, maar in deze krankzinnige tijden verbaas ik me tegenwoordig nergens meer over. Het zij zo, het is.

#0 - Retweet.
Marc van Oostendorp @fonolog
'Ontmantel mij, spiegelhuisje'. Over pronomina in het poëziegeschenk. (Want het is poëzieweek, mensen.)
(Neerlandistiek - https://www.neerlandistiek.nl/2021/01/162678)

'Ontmantel mij, spiegelhuisje'. Over pronomina in het poëziegeschenk - Marc van Oostendorp (@fonolog) - 27 januari 20-21 - Neerlandistiek.nl

#1 - Antwoord op Marc van Oostendorp @fonolog door DirkJan Vos @djwvos
Curieuze opvatting dat poëzie (dus alle kunst?) altijd 't beste los is te begrijpen van de dichter en de lezer. En wat dan van bv. de historische, of politieke context (oorlogspoëzie)? En hoe zie jij dan regels van Lieke Marsman over haar kanker: fuck fuck fuck / ik wil niet dood.

#2 - Marc van Oostendorp @fonolog antwoordt op DirkJan Vos @djwvos
Als kunst.
Ik zeg overigens niet dat je het los van schrijver en lezer moet zien, maar dat de schrijver niet 'ik' is en de lezer niet 'jij'. Dat heb ik ook niet zelf verzonnen, dat is al een heel oude theorie.

#3 - Antwoord op @fonolog
Dat het een 'heel oude theorie' is, weet ik, ze zeiden ook heel lang dat de zon om de aarde draait. ;-) Maar hoe lees jij dan het 'ik' van Lieke Marsman? Schakel je uit dat je weet dat ze kanker heeft? Ik kan dat niet, biografische gegevens hebben juist nu betekenis en functie.

#4 - Antwoord op @fonolog
Dat van 'jij' en de lezer begreep ik sowieso niet goed, want een jij kan natuurlijk altijd op iemand anders slaan, een geliefde, moeder, of vriend. Het gaat mij alleen om het 'ik' van de dichter dat je juist beter begrijpt als zijn stem in het internettijdperk. Begrijp je mij?

#5 - Marc van Oostendorp @fonolog antwoordt op DirkJan Vos @djwvos
Het gaat o.a. om het volgende. Ook als Marsman had gedicht: 'fuck fuck fuck / zij wil niet dood' zou je dat in een gedicht autobiografisch interpreteren, terwijl het in dagelijkse conversatie raar is om over 'zij' te spreken.

#6 - Antwoord op @fonolog
Ik zou die 'zij'' dan niet met de dichter associeerden, maar met iemand anders, waarom dan zij en niet ik? Maar je voert nu wel een bewijs op dat je een 'ik' in gedicht dus zeer wel als autobiografisch kan opvatten, zeker in het geval van Lieke.

#7 - Marc van Oostendorp @fonolog antwoordt op @djwvos
Ten tweede. Mensen reageren heel anders wanneer Marsman dit gedicht voordraagt dan wanneer ze op het podium zomaar zou zeggen 'fuck, fuck, fuck, ik wil niet dood'. Je gaat bij wijzen van spreken niet de ambulance bellen omdat iemand een gedicht voordraagt.

#8 - DirkJan Vos @djwvos antwoordt op @fonolog
Hier raak ik je helemaal kwijt, niet erg, ik blijf de serie volgen. Bedankt voor je reacties.

Willem Kloos - Wikipedia

#9 - DirkJan Vos @djwvos antwoordt op Marc van Oostendorp @fonolog
Nog 1x waarom ik je niet begrijp.'Ik ben een God in het diepst van mijn gedachten. ´(Kloos), ´Groots en meeslepend wil ik leven.´(H. Marsman). Ook al weet je niets van de dichters, de ´ik´ is de dichter, ook door de strekking; een uiting van een dichter, geen bakker. Snap je me?

Hendrik Marsman - Wikipedia

#10 - Marc van Oostendorp @fonolog
Nee, dat begrijp ik niet. Een bakker kan toch ook een God zijn in het diepst van zijn gedachten?
Vergelijk het met liedteksten. De zanger zingt 'I love you'. Hij heeft zich vast laten inspireren door zelf ervaren gevoelens, maar dat betekent niet dat hij dan verliefd is.

#11 - Antwoord op @fonolog
Nee, we begrijpen elkaar niet. Een dichter kan ook dichten, ´Ik ben een kat´, maar jij generaliseert dat je de ´ik´ nooit als de stem van de dichter moet/kan horen. Ik wel. Ok. Voor nu pauze.

++++++++

#12 - DirkJan Vos @djwvos antwoordt @fonolog
Een bakker kan denken, Ik ben een God in 't diepst van mijn gedachten, maar hij schrijft dat niet, hij is bakker. Maar Kloos schreef dit over zichzelf, omdat hij een dichter was, dit voelde hij van binnen, zodat ik het ook voel. Hij was een kunstenaar en geen bakker, of niet?

#13 - Antwoord op Marc van Oostendorp @fonolog
Ik ben in de eerste plaats geïnteresseerd in /mensen/ en pas daarna in taal. @fonolog en veel anderen lijken taal in poëzie primair te stellen, waarom? En vorm vind ik steeds onbelangrijker worden, vorm is nodig voor een effect van emotie en/of schoonheid. Geen doel op zich.

#14 - Antwoord op Marc van Oostendorp @fonolog
Als jonge tiener raakte ik gelijk gegrepen door de poezige van Gerrit Achterberg. Wat later las ik dat hij een vrouw had vermoord, daardoor kregen veel van zijn gedichten voor mij meer inhoud, meer betekenis en werden nog mooier. Ik kan niet doen alsof ik het niet weet.

+

De dichter is een koe - Gerrit Achterberg< - Een analyse - KladBlokje - De Jongenskamer

+

#15 - Antwoord op @djwvos door Marc van Oostendorp @fonolog
En je kunt H. Marsman niet terecht wijzen door te zeggen: 'Jij wilde toch zo groots en meeslepend leven?' Dat heeft hij helemaal niet gezegd. Hij schreef een gedicht, waarin een stem klinkt.

#16 - Antwoord op @djwvos door Marc van Oostendorp @fonolog
Nee, dat begrijp ik niet. Een bakker kan toch ook een God zijn in het diepst van zijn gedachten?
Vergelijk het met liedteksten. De zanger zingt 'I love you'. Hij heeft zich vast laten inspireren door zelf ervaren gevoelens, maar dat betekent niet dat hij dan verliefd is.

#17 - Antwoord op @fonolog
Als Marco Borsato zingt, 'Ik hou van jou', dan geloof ik daar niets van, hij heeft die tekst ook niet zelf geschreven. Maar als ik Jacques Brel 'Je t'aime' hoor zingen, dan raakt me dat, want dit gaat over hem, hij is een kunstenaar, een dichter, Borsato een koekenbakker!;-)

#18 - Marc van Oostendorp @fonolog antwoord op @djwvos (@liekemarsman)
Vergelijk het met muziek. Een componist schrijft een muziekstuk vol mistroostig verlangen. Het is misschien aardig om te weten dat hij toen hij het schreef zelf ook mistroostig verlangend was, maar was hij dat niet, dan was het stuk even mooi

#19 - Antwoord op @djwvos (@liekemarsman)
En omgekeerd: of een componist (of dichter) nu echt zo melancholisch is of een bepaalde ziekte heeft kom je nooit te weten door alleen naar diens werk te luisteren. Een componist die heel treurige muziek schrijft maar eigenlijk een losbol is, is daarom ook geen leugenaar.

#20 - Antwoord op @fonolog (@liekemarsman)
Muziek is anders als poëzie, wat de een mistroostig vindt, vindt de ander opgewekt, een gedicht is tekst en kanker, kanker. En het een sluit het ander niet uit, als je niets weet, ok, maar ik betoog, Wat als je het /wel/ weet?! En door internet meer ego-dichters en kennen we hen.

#21 - Antwoord op @fonolog (@liekemarsman)
Een essentieel verschil tussen muziek en poëzie/tekst is dat je met muziek niet iets concreets als een stoel of dus kanker kan verklanken. Dat kan je nooit herkennen, anders dan bij tekst die expliciet is. Vind je niet dat je vergelijking mank gaat? En /mag/ ik niet zo kijken?

#22 - Retweet.
Marc van Oostendorp @fonolog
Het nieuwe gedicht van Dichter des Vaderlands @liekemarsman kan ondanks het serieuze onderwerp in de klas worden behandeld als een spel.
(Neerlandistiek - Marc van Oostendorp - Kanker in 3 - (over het gedicht 'een op 3' van Lieke Marsman)
(www.neerlandistiek.nl/2021/02/kanker-in-3

Kanker in 3 - Marc van Oostendorp (@fonolog) - Besprekingg gedicht Een op 3 van Lieke Marsman voor in de klas - 5 februari 20-21 - neerlandistiek.nl

#23 - Vam @djwvos aan @fonolog (@liekemarsman)
Dan vraag ik: Waarom heeft de 1e strofe 2 regels? Hoeveel letters telt 't gedicht en wat betekent dat getal voor jou? Waarom heeft drie 4 letters?: Maar waarom zou je zo naar poëzie kijken? Is 't niet interessanter/relevanter als je weet dat de dichter jong is en kanker heeft?

#24 - Antwoord op @fonolog (@liekemarsman)
Eerst moet het (vooral voor bèta's want die houden niet van gedichten, hoezo?) over getallen gaan. Kabbalistiek? Volgens mij vooral statistiek. En dan over kanker, niet over de kanker van de dichter, maar algemeen. Mag dat niet? En zijn corona, ziekte, dood ook niet relevant?

#25 - Marc van Oostendorp @fonolog antwoord op DirkJan Vos @djwvos (@liekemarsman)
Op de een of andere manier denk jij dat je recht hebt op ieders privé-leven. Ik vind dat niet zo kies.

#26 - Atwoord op @fonolog (en @liekemarsman)
Lees dit interview in de NRC van 21 januari. Ik ben klaar met mijn betoog, jij was dat kennelijk al. (NRC - Thomas de Veen (Lieke vertelt uitgebreid over haar ziekte) - Lieke Marsman is de nieuwe Dichter des Vaderlands) www.nrc.nl/nieuws/2021/01/21/ik-zal-de-stem-zijn-van-het-dorre-hout-a4028578

'Ik zal de stem zijn van het dorre hout - Interview met Dichter des Vaderlands Lieke Marsman - Thomas de Veen - 21 januari 20-21 - nrc.nl

Lieke Marsman - Wikipedia

* GAME OVER *

Wie van de 3 - Tune Caravan (Duke Ellington) - Wes Montgomery

Als kind en tiener nam ik vanzelfsprekend aan dat de gitarist van deze tv-tune een blanke man was, pas later kwam im erachter dat het natuurlijk een zwarte, swingende jazzcat was.

+

Tweet vam Marc van Oostendorp @fonolog uit 2014.

Marc van Oostendorp @fonolog
5 sep. 2014
Er zat 21 jaar tussen hun geboortes, maar in dik 2 jaar zijn 3 literaire Gerrit K's overleden.

(Gerrit Komrij - Gerrit Kouwenaar - Gerrit Krol)

Art Blakey (& The Jazz Messengers)

Art Blakey - Wikipedia

Whisper not - (compositie Benny Golson)

WIE BEN IK?


Ik rond 1963 in Den Haag (Juliana van StolBERGlaan 340), Ik ben op Vaderdag 1960 geboren in het (koningin) Emmaziekenhuis

Passage

Den Haag, stad, boordevol Bordewijk
en van Couperus overal een vleug
op Scheveningen aan, de villawijk
die kwijnt en zich Eline Vere heugt

Maar in de binnenstad staan ze te kijk,
deurwaardershuizen met de harde deugd
van Katadreuffe die zijn doel bereikt.
Ik drink twee werelden, in ene teug.

Den Haag, je tikt er tegen en het zingt.
In de passage krijgt de klank een hoog weergalmen
en omlaag een fluistering
tussen de voeten over het graniet
rode hartkamer die in elleboog
met 3 uitmondingen de stad geniet.

Gerrit Achterberg
Ode aan Den Haag, 1953

+

Bio Story - A Swinging Safari - 1984/1994 - De Jongenskamer

+

Hans De Booij - Ik hou van alle vrouwen - 1986

Motto van mijn bio-story A Swinging Safari.

Ik hou van alle vrouwen

Ik hou van alle vrouwen
Mijn hart is veel te groot,
Mijn hart is veel te groot.
Daar ben ik mee geboren
Daar ga ik ook mee dood,
Daar ga ik ook mee dood.

Ik hou van alle vrouwen
Dat is een groot verdriet,
Ja, dat is een groot verdriet.
Met één kan ik maar trouwen
En daarom trouw ik niet,
En daarom trouw ik niet.

Ik hou van alle ogen
Ik kijk er zo graag in,
Ik kijk er zo graag in.

Hoe meer ik word bedrogen
Hoe meer ik ze bemin,
Hoe meer ik ze bemin.

Ik hou van heel het leven
Het leven om een vrouw,
Het leven om een vrouw.
Om ieder wat te geven
Ben ik ze allen trouw,
Ben ik ze allen trouw.

Koos Speenhoff 1903
Kralingen, 23 oktober 1869 – Den Haag, 3 maart 1945

"Vlak voor het einde van de Tweede Wereldoorlog was Speenhoff een van de doden die vielen bij het bombardement op het Haagse Bezuidenhout op 3 maart 1945. Hij werd vanwege onterechte beschuldigingen van heulen met de Duitsers, onder geringe belangstelling begraven op Crooswijk te Rotterdam. Zijn vrouw raakte bij het bombardement gewond en overleed een jaar later."

J.H. Speenhoff - Wikipedia

+

Ik ben in het Bezuidenhout opgegroeid, net als mijn vader die met het gezin niet werd getroffen door het vergissingsbombardement van de RAF, waarbij 550 mensen omkwamen en een aantal honderden (ernstig) gewond raakten.

In de loop der jaren ben ik er beetje bij beetje achtergekomen dat naast Koos Speenhoff ook andere bekende mensen als Cees Nooteboom, Bram van der Vlugt, Henk van der Meijden, Paul Verhoeven(!) en Roel van Duijn (zijn ex-vrouw woonde op de Nieuwe Achtergracht vlakbij waar de moeder van mijn kinderen eerst woonde in de Plantagebuurt) daar toen woonden. Ook de vader van mijn eerste vriendin woonde daar met zijn familie, hun huis werd totaal door brand verwoest en waren ze alles kwijt.

Korte clip rond de geboorte van mijn dochter Aaf in 2000. Nog voor al die tv-reality-toestanden. Met een Mokumse, muzikale touch ...

Mijn zoon Mees (1994) blies op 4 mei 2020 bij de Dodenherdenking vanwege de coonapandemie De Taptoe / The Last Post op zijn hoorn vanaf het balkon in het huis van zijn moeder, schuin bij mij aan de overkant (****)) en kon ik het om 20.00 uur heel goed vanuit mijn keukenraam horen en zien. Fantastisch en hij mag het spelen bij mijn uivtvaart, dit signaal is al heel lang een favoriet muziekstuk van mij.

DirkJan Vos - d.vos35@chello.nl

Amsterdam - Den Haag 1960

Amsterdam - Den Haag 1960

Charles Mingus

Bassist, componist en bandleider Charlie Mingus heb ik pas laat echt ontdekt en weten te waarderen, hij is voor de fijnproevers van de jazz en de bebop. De muziek en ook Mingus zelf gaan over de ondoorgrondelijke menselijke geest die associatief en improviserend alle kanten op kan gaan, net als ik, de poézie en de jazz ...

Charles Mingus - Goodbye Pork pie hat - Live At Montreux (1975) - Met op baritonsaxofoon Gerry Mulligan

'Pork pie hat' was de bijnaam van saxofonist Lester Young (vanwge de vorm van het hoedje dat hij droeg) die bekend staat als de jazzmuzikant die al voor de oorlog de saxofoon binnen de jazz populair maakte en zijn belangrijke plek gaf.

Charles Mimgus - Nogales, Arizona, 22 april 1922 (op een militaire basis) – Cuernavaca, Mexico, 5 januari 1979 - Wikipedia

(*)

De Homo virtualis

De utopie van het virtualisme is wanneer de mens zich bevrijdt van al haar animale, ideologische en religieuze denken, zij een staat bereikt waarin zij al haar behoeften, verlangens en fantasieën permanent kan bevredigen.

DJ

+

(**)

Annie M.G. Schmidt

Annie M.G. Schmidt - Wikipedia

Annie was een groot voorbeeld voor mij in mijn schrijfstijl (simpel, helder en zonder beeldspraak) en ik heb haar biografie van Annejet van der Zijl gelezen. Daar las ik dat ze een tijd in Den Haag heeft gewoond in een pension(!) waar haar oudere broer al verbleef, hij was notaris en Annie studeerde daarvoor in Den Haag, Ze was toen 18 jaar en van studeren kwam niet veel, maar wel veel uitgaan, dansen en mannen. Maar het aardige is dat ze toen in de Van Speijkstraat in het Zeeheldenkwartier woonde. En daar heb ik begin jaren 80 ook gewoond! Een paar jaar geleden ben ik nog gaan uitzoeken op welk nummer precies en dat was nog niet zo eenvoudig, maar heb het gevonden.

Lees meer:

Haagse Humor (Helden) - De Jongenskamer

(En in 2020 kwam ik erachter dat Leo Blokhuis, met wie ik al jaren wat contact heb over muziek, ook in de Van Speijkstraat heeft gewoond toen hij beging jaren 80 in Den Haag in militaire dienst zat. Nou ja! Toeval bestaat niet.)

Duifies, duifies - Ja zuster, nee Zuster.

Duifies, duifies

Duw niet zo duifies
Dring niet zo duifies,
Iedereen komt aan de beurt
Niet in mijn oren prikken
Zijn zulke dommerikken
Oh wat ben jij mooi gekleurd

Duifies, duifies kom maar bij Gerritje
Zal je niet vechten om 1 zo'n erretje
Duifies, duifies wat zijn ze mak
17 Duifies bovenop het dak

Douw niet zo duifies
Dring niet zo duifies
Iedereen krijgt hier toch zat
Pas op mijn nieuwe sokken
En niet zo schrokkebrokken
Jij hebt al zoveel gehad

Duifies, duifies kom maar bij ons
Wat een mooie veertjes
Wat een lekker dons
Duifies Duifies wat zijn ze mak
17 duifies bovenop het dak

Annie M.G. Schmidt - Muziek Harry Bannink
Hetty Blok en Leen Jongewaard in Ja zuster, nee zuster

+

(***)

Adriaan Bontebal

Paulus Potterstraat

De legen kom je aan de randen tegen
Waar stoffig op de schoorsteen prijkt:
‘Over mijn lijk naar de Schilderswijk’
Dat volk ervaart de rust als zegen

Maar zo niet ik, voor mij geen kassen
Hoewel ik van een dorpje ben
De stad niet echt van huis uit ken
Haal ‘k nu mijn lucht uit uitlaatgassen

Als kneuter ben ik afgemeld
Mijn teugen zijn steeds voller teugen
De stedeling hij kent geen maat

Tevreden heb ik vastgesteld
Ik deug niet en ik zal nooit deugen
Domweg gelukkig, in de Potterstraat

Adriaan Bontebal

+

(****)

De overkant

Ik woon in de Majubastraat (nr. 34) in Amsterdam-Oost. De moeder van mijn kinderen kwam er begin 2000 te wonen in een nieuwbouw-bovenwoning. Een paar maanden daarna kreeg ik als een mirakel een woning in de oudbouw van het kleine straatje in de Transvaalbuurt (een Dorp in Oost ;-). Niet veel later kwam mijn dochter ter wereld schuin aan de overkant. We hadden allang geen (liefdes)relatie meer, maar er kwam van ons toch nog een zusje voor Mees. Ik was er natuurlijk bij in de vroege morgen in april en we waren zeer blij met de komst van Aaf. Lees meer hierover in mijn bio-story A Swinging Safari. De Majuba is een berg in Zuid-Afrika, Ik heb wat met de woorden berg en bergen, of die woorden wat met mij.

Bio Story - A Swinging Safari - 1984/1994 - De Jongenskamer

+

A swingin' safari is de titel van een instrumentaal nummer van het Duitse orkest van Bert Kaempfert van begin jaren zestig (waarschijnlijk met de Haagse Ack van Rooijen op trompet!). Het is geïnspireerd op de Afrikaanse beatritmes en in de jaren zeventig werd het als singletje uitgebracht en stond een paar weken in de Tipparade. Met mijn goede Haagse vriend Alex hebben we in de jaren 80 dit plaatje vaak met veel plezier gedraaid op zijn jongenskamer, een cultplaatje.

(Bert Kaempfert was een Duitse orkestleider en de eerste die een plaatopname maakte met The Beatles, in Duitsland met zanger Tony Sheridan. Hij is ook de componist van onder meer Wooden heart voor Elvis Presley en Strangers in the night voor Tony Bennett. In Nederland is hij vooral bekend gebleven door de muziek voor de attractie de Indische Waterlelies in de Efteling, een sprookje dat geschreven werd door de Belgische koningin Fabiola. Hierbij werd zijn nummer Afrikaan beat gebruikt. Ook zat zijn muziek als tune (Living it up) in de Vlaamse jeugdserie Kapitein Zeppos uit de jaren zestig en nog steeds is zijn muziek op de radio te horen in jingles en achtergrondbedjes. Kunst, of kitsch? Voor mij is het vooral heerlijk jeugdsentiment. Bert Kaempfert is jong overleden.)

__

Zugabe

Lamento - Bijzonder verhaal over een gedicht van Remco Campert - 2020 - De Jongenskamer

__

Jazz isn't dead. it just smells funny.

Frank Zappa

__

Jazz is - Jules Deelder (drums Joost Kroon)
- Deelder 65 - Jules Deelder / Benjamin Herman (vinyl - 2009) -


( klik op logo voor HOMEPAGE )

Vos onder ijs

Deze winter, bij het schaatsen:
vos onder ijs.
Twee glazen ogen keken op

alsof hij zo omhoog zou springen
met open bek
als het plotseling zomer werd.

Ik vlucht voor honderd boeren.
Water breekt.
Ik zwem mij langzaam dood.

Mijn laatste woorden zijn gedacht
ik kan niet meer
en spreken gaat niet hier.

Het is eenzaam. Aan deze kant.
Van het papier.
Het is zo eenzaam hier.

Ingmar Heytze
(Utrecht, 1970)

uit: Vos onder ijs (1990)


Wie zijn nu de echte verliezers? - Over de vertaling van The hill we climb van Amanda Gorman en de strijd tegen de 'wokes' door NL blank links - Mail aan Jos Joosten (en Marc van Oostendorp) - KladBlokje - De Jongenskamer

Charlie Parker & Brew Moore with Paul Bley Quartet at CBC Studios, Montreol, Canada 1953.

Cool Blues (Charlie Parker)
Bernie's Tune (Jerry Leiber, Bernard Miller, Mike Stoller)
Don't Blame Me (Dorothy Fields, Jimmy McHugh)
Perdido (Wah Hoo) (Ervin Drake, H.J. Lengsfelder, Juan Tizol)

Met: Charlie Parker (altsaxofoon), Brew Moore (tenorsax), Paul Bley (piano), Dick Garcia (gitaar), Neil Michaud (bas), Ted Paskert (drums)

Charlie Parker (1920 / 1950) - Wikipedia

Coltrane maakte muziek over het leven na de dood, Parker over het leven daarvoor.

+

Auf wiederbop en de mazzel,

DJ

020 - 21-02-20-21

+

Bird lives!